sep 182016
 

Afgelopen week kwamen er een aantal nieuwsberichten voorbij op het gebied van Virtual Reality / Augmented reality. In plaats van een heleboel verschillende berichten, heb ik ze hier bij elkaar gezet.

Futuretown Totalmotion
Via Mashable kwam ik bij de video hierboven van Futuretown Totalmotion. Het toont een aantal apparaten die je Virtual Reality ervaring nóg completer maken. Kijk even naar bovenstaand filmpje om een indruk te krijgen van hoe het werkt en vooral ook hoe het er uitziet. Het doet me heel erg denken aan Eugene Belford (“The Plague”) in Hackers 1 (1995). Die zag er vooral heel lachwekkend uit als je hem zag.
Prijskaartjes worden zover ik kon zien nog niet genoemd op de site, goedkoop zal het zeker allemaal niet zijn, het zal interessant zijn om te zien hoe en waar ze daadwerkelijk ingezet worden.

Lees verder….

Deel dit bericht:
sep 172016
 

onderwijsexceptie_auteursrechtDe Neth-er website verwijst naar een wetsvoorstel van de Europese Commissie voor de modernisering van Europese regelgeving over copyright (PDF). Het is een wetsvoorstel dat ik anders nooit zou hebben doorgespit, het bestaat uit de gebruikelijke vaktaal en mogelijk staan er heel veel beperkende maatregelen in, maar ik was alleen even op zoek naar het artikel dat hiernaast staat (article 4 van Title II) waar ook door Neth-er verwezen wordt:

Onderwijsmateriaal en copyright
Het wetsvoorstel bevat ook een copyright uitzondering voor digitaal materiaal dat wordt gebruikt voor educatieve doeleinden. Voorwaarden voor deze uitzondering zijn dat het gebruik plaatsvindt bij onderwijsinstellingen en dat naar de bron van het materiaal wordt verwezen.

Als ik het goed begrijp, dan zou dit voorstel, mits het daadwerkelijk aangenomen worden, een stevige uitbreiding van de mogelijkheden van het zorgeloos gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal in leeromgevingen van onderwijsinstellingen zijn. Want tot nu toe ben je, ook in het onderwijs beperkt in wat je digitaal mag doen met zulk materiaal. En “the digital use of works and other subject-matter for the sole purpose of illustration for teaching, to the extent justified by the non-commercial purpose to be achieved” betekent, als ik het goed begrijp ook dat je niet digitaal materiaal kunt scannen en ter illustratie beschikbaar kunt maken. Dus een verzameling achtergrondmaterialen bij een onderwerp zouden dan (met bronvermelding) in een leeromgeving kunnen worden opgenomen.

Nogmaals: het is een voorstel, ik neem aan dat uitgevers en anderen hier zeker nog wel wat op aan te merken gaan hebben, ik zou ook wel eens willen horen hoe een jurist dit leest, maar het zou een stap de juiste richting op zijn.

Deel dit bericht:
 Reacties uitgeschakeld voor Uitbreiding op onderwijsexceptie voor digitaal materiaal op komst?  Tags: ,

Gedaan: Opening Ontdeklab

 Gepubliceerd door om 23:08  iXperium, Onderwijs
sep 162016
 

20160916_152106_hdrVanmiddag was ik bij de opening van het Ontdeklab van de stichting PRODAS in Deurne. Het is het tweede Ontdeklab van deze stichting met basisscholen in Deurne, Asten, Someren (-Eind, -Heide), Lierop, Heusden, Helenaveen, Liessel, Vlierden en Neerkant. Het eerste Ontdeklab staat in Someren.

Het was interessant om er bij te zijn, zeker ook om te zien waar het Ontdeklab vergelijkbaar is een iXperium of waar juist niet, ook al ga ik mijn vingers hier niet branden aan een punt voor punt vergelijking tussen die twee. Want uiteindelijk is het ook weer niet zo heel belangrijk, want juist in de verschillen liggen, lijkt mij, weer mogelijkheden tot zinvolle samenwerking.

Ik vind het in ieder geval sterk van een stichting dat ze investeren in dit soort voorzieningen en ondersteuning. Ik denk overigens dat ze bij PRODAS blij mogen zijn met Tessa van Zadelhoff, want zij is toch wel de motor achter het geheel en de verbindende factor in het netwerk dat bestaat om het Ontdeklab. Dan heb ik het bijvoorbeeld over de relaties met anderen (bedrijven, organisaties, personen) die zich bezig houden met maker onderwijs, ict in het onderwijs, onderzoekend en ontwerpend leren, noem maar op.

Dash and Dot

Dash & Dot via ictLeskisten.nl

Voor de opening waren er een aantal bedrijven/partijen aanwezig die ofwel materiaal leveren aan het Ontdeklab, of op een andere manier samenwerken of willen gaan samenwerken. En dat netwerk is heel erg belangrijk om te voorkomen dat zo’n lokaal een ruimte met apparaten wordt. Interessant vond ik dat de insteek op Ontwerpend en Onderzoekend leren een breed scala van activiteiten oplevert. Van knikkerbaan, het gebruik van TomTect 1000 tot toch “gewoon” virtual reality, augmented reality, robots (Solly, Dash & Dot) of een 3D printer. Omdat het specifieke thema voor dit Ontdeklab zich richt op Duurzaamheid, is er juist ook ruimte voor zaken als Green Junkies, de reis van het plastic afval en samenwerking met het Natuur- en Milieucentrum Ossenbeemd. Leuk!

MakersBuzz

De MakersBuzz was er ook

Stickers snijden/plotten

Stickers snijden/plotten

Helaas ook hier de 3D printers vooral voor de show.

Helaas ook hier de 3D printers vooral voor de show.

Ik had Tessa overigens nog niet eerder een presentatie horen geven over het Ontdeklab, maar wat spat daar letterlijk de drive en motivatie vanaf zeg zodra ze begint uit te leggen waarom ze doen wat ze doen.

Als onderzoeker heb ik, net als bij de activiteiten in het iXperium, bij het Ontdeklab nog duizend en een vragen. Bijvoorbeeld met betrekking tot de effectiviteit van dit alles als het gaat om het bereiken van leerkrachten. Of in de vorm van het meten van resultaten/effecten van het Ontdeklab. En dan niet persé in de vorm van hogere cijfers of zo, maar via de vraag wat de meetbare bijdrage is aan de 21e eeuwse vaardigheden van leerlingen. Dat kan moeilijk te meten zijn, maar je zult het waarschijnlijk wel willen weten zodat je ook keuzes kunt maken in wat je inzet/organiseert.

20160916_151255_hdr 20160916_151033_hdr 20160916_150323_hdr

Zoals gezegd: het was leuk en de moeite waard om er bij te zijn, er komt zeker een vervolgafspraak met Tessa, rustig praten op zo’n dag is er immers niet echt bij.

p.s. net als bij het iXperium is de fysieke ruimte waar het Ontdeklab zit, niet zo heel spannend. Dat hoeft ook niet, al kun je er voor kiezen om je lab een stoer uiterlijk te geven, maar zo’n Ontdeklab en ook een iXperium wordt gevormd door de leraren (docenten) en ondersteuners (mediamentoren) die er samen gebruik van maken.

Deel dit bericht:
sep 142016
 


Het woord “Mesh-netwerken” in titel is eigenlijk helemaal fout, het zijn eigenlijk “Mesh networks” in het Engels over “Vermaasde netwerken” in goed Nederlands. Maar bij vermaasde netwerken zijn er nóg minder mensen die een idee hebben waar ik het over heb. Dus ook nu eerst even wat achtergrond: normaal gesproken als wij met onze laptop, iPad, smartphone of ander draadloos of zelfs bekabeld apparaat verbinding maken met het / een netwerk, dan is er een duidelijke rolverdeling. De laptop, iPad etc. is een node die verbinding maakt met een ander apparaat dat als belangrijkste taak heeft om toegang te verlenen tot het netwerk, tot internet, tot een server etc.
Dat kan een Wifi router zijn die het signaal van jouw apparaat ontvangt en dan doorgeeft via het bekabelde netwerk naar een ADSL router of een andere aansluiting met het internet etc.
Kenmerkend daarbij is dat er een infrastructuur beschikbaar is die daar specifiek voor aangelegd is. Maar wat nou als je sensoren hebt die op plekken moeten kunnen functioneren waar je geen vaste netwerkaansluiting hebt of waar nog geen WiFi-netwerk ligt of geen netwerk waar jij toegang toe hebt? In het bos of gewoon in een stad zelfs?

Dan kun je kiezen voor een netwerktechnologie die een heel groot bereik heeft, zoals bij een LoraWAN of je kunt betalen om toegang te krijgen tot een WiFi-netwerk van een ander of een mobiel netwerk (via GPRS of 3G/4G).
Maar wat nou als het helemaal niet zo noodzakelijk is dat je verbinding maakt met de buitenwereld. Wat als je eigenlijk vooral wilt kunnen communiceren met andere nodes die bij jou in de buurt zijn? Bijvoorbeeld met andere robots (zoals in dit voorbeeld), of wellicht straks zelfs andere zelfsturende auto’s.

Dan is een mesh-netwerk een oplossing. Daarbij is elke node gelijkwaardig aan elkaar en is er geen specifieke infrastructuur voor de onderlinge communicatie nodig. Vroeger, toen al die netwerken via kabels moesten worden aangelegd, was dat moeilijk schaalbaar (alles met alles verbinden via kabels wordt al snel een warboel), maar tegenwoordig met draadloze netwerken (via WiFi, Bluetooth of wellicht straks via Lora) is dat veel eenvoudiger.

De demo hierboven is leuk, het laat goed een sterke eigenschap zien: valt een node uit, dan werken de anderen gewoon verder, komt er eentje bij, dan wordt hij automatisch in het Mesh-netwerk opgenomen. Maar het gaat hier wel om een heel naïef netwerk waarbij elke node automatisch ook de informatie van de andere nodes vertrouwd. En dat zal niet altijd het geval zijn. Ook moeten de pakketten data die rondgestuurd worden niet té groot worden anders is elke node voornamelijk bezig met het afhandelen van de data van de andere nodes.

De code voor bovenstaand voorbeeld is hier op Github te vinden.

Deel dit bericht:
sep 132016
 


Een van de nadelen van Virtual Rearlity (ook ten opzichte van Mixed Reality of Augmented Reality) is dat je helemaal afgesloten bent van de buitenwereld. Zeker met een headset op voor het ruimtelijk geluid.
Dat kan natuurlijk veranderen. Bijvoorbeeld als je een multiplayer game hebt waarbij je met meerdere spelers/personen tegelijkertijd aanwezig bent in een VR omgeving.
Bovenstaande video laat een demo zien van IEEE waarbij 3 deelnemers, met behulp van een Oculus Rift, onder leiding van een “vluchtleider” opdrachten moeten uitvoeren op Mars.
Naast het bericht op armdevices.net, kun je ook indrukken lezen op digitaltrends en tomshardware.
De indrukken waren over het algemeen positief:

I felt properly enclosed in a spaceship, floating above Mars, but unlike so many other of my VR adventures, I wasn’t alone. I sensed that I had copilots to share my adventure with — and that felt phenomenal

Ook al was deze demo meer een proof of concept.

Ook hier neem ik aan dat het vervolmaken van de techniek een factor is (nu zitten ze naast elkaar, je wilt het ook over het netwerk kunnen spelen op afstand), de uitdaging zal zijn/blijven om zinvolle spelsituaties te bedenken waarbij VR meerwaarde heeft én het sociale groepsproces. En nee, ik verwacht geen klaslokaal met 30 leerlingen met zo’n Oculus Rift op hun neus, maar voor kleinere groepjes die (op afstand) samenwerken of die gezamenlijk problemen oplossen, simulaties doorlopen, rollenspellen uitvoeren? Waarom niet?

Deel dit bericht:
sep 122016
 

Bovenstaande filmpje had ik gisteren via Twitter al gedeeld, maar ik vond het wel iets meer dan 140 tekens waard, dus vandaag een blogpost erover.
Ik heb het filmpje gemaakt tijden de Eindhoven Mini Maker Fare die afgelopen weekend plaats vond. Het was gewoon zo’n ding waar je dan naar kijkt en eigenlijk niet naar kunt stoppen met kijken.

Ik had me laten uitleggen dat hij gemaakt was met “Neopixels”, maar achteraf gezien begrijp ik dat dat een merknaam is die van Adafruit is voor individueel addresseerbare RGB kleuren pixels en strips gebaseerd op de WS2812WS2811 en SK6812 LED/drivers, die gebruik maken van een enkel-draads control protocol. Maar ook Adafruit heeft andere LED producten die adresseerbaar zijn (DotStars, WS2801 pixels, LPD8806 en “analoge” strips) die andere methoden van aansturen gebruiken.

Hoe dan ook, ik vond het er mooi uit zien. Maar toen Fleur Besters via Twitter vroeg of ik er ook een handleiding bij kende, ben ik toch nog even verder gaan zoeken.

Lees verder….

Deel dit bericht:
sep 112016
 

micropythonHet was hier weer even een paar dagen stil. En ook nu nog geen kant en klare “zo moet je nadoen wat ik gedaan heb” blogpost, meer een “dit heb ik zover voor elkaar”.
Het logo hiernaast is van MicroPython, zie het maar als het kleinere broertje of zusje van Python. Waarom kleiner (“micro”)? Kleiner, omdat het daarom mogelijk geworden is om Python zo goed als volledig/volwaardig te draaien op devices waarvan dat voorheen niet mogelijk was. Een voorbeeld daarvan is de micro:bit, maar die zal voorlopig nog erg zeldzaam zijn in Nederland. Met dank aan een succesvolle Kickstarter die onlangs plaats gevonden heeft, is er nu ook een versie voor de ESP8266. En daar heb ik er wel een paar van in huis. Daarnaast zal ook de LoPy, die als het goed is eind deze maand verstuurd wordt, direct ondersteuning hebben voor MicroPython. Tijd dus om er alvast eens in te duiken.

Je kunt best veel lezen over MicroPython, maar ik kan je zeker de videoserie aanraden die Tony DiCola op het moment maakt voor Adafruit. Ze zijn wat langer, soms 45 minuten of iets langer, Maar Tony gaat heel uitgebreid en geduldig op de verschillende aspecten van MicroPython in. De video’s worden als livestream gemaakt, maar daarna toegevoegd aan hun eigen pagina met veel tekstuele toelichting, code-snippets en verwijzingen. Je kunt die op de Adafruit Learn website vinden.

Voor wat betreft “lezen” is deze eerste pagina sowieso een heel goede om te beginnen. Daar kun je o.a. verwijzingen vinden naar:

Lees verder….

Deel dit bericht:
sep 082016
 

lopyZo is het een tijdlang zo goed als stil rond LoRaWAN en dan komen er opeens meerdere berichten voorbij erover. Tijd dus voor een korte update.
Eerst even de nieuwsberichten voor als je heel weinig tijd hebt:

Ik zal er zo iets meer over vertellen, maar het kan natuurlijk zijn dat je nu denkt: wat is LoRa / LoRaWAN? 
LoRa en LoRaWAN zijn merknamen van de LoRa alliance, LoRa is een van de manieren waarmee je een Low Power Wide Area Network (LPWAN) kunt opzetten (en dat heet in het geval van LoRa dan een LoRaWAN). Een concurrent van LoRA is NB-IoT (zie daarvoor ook dit bericht). Om het concept te begrijpen is het eigenlijk voldoende om naar de naam “Low Power Wide Area Network” te kijken: het is een netwerk dat over grote afstanden kan communiceren (Wide Area Network), dan heb je het in ideale situaties over kilometers. En het is “Low Power” waarbij het gaat om sensoren die weinig bandbreedte verbruiken. Dus geen webcam die in 4K data verstuurd over grote afstanden, maar bv een sensor die de temperatuur, luchtkwaliteit, aantal voertuigen dat voorbij komt etc. en die info doorstuurt naar een gateway die op zijn beurt wél aan het internet aangesloten is. De kosten van die dataverbinding kunnen dan laag zijn (bv bij KPN) of helemaal gratis (het idee achter het The Things Network). Dat laatste (gratis) zou mogelijk zijn als genoeg bedrijven / individuele gebruikers een gateway installeren waarmee ze een beetje van hun meestal tamelijk ruime bandbreedte beschikbaar stellen voor het LoRa-verkeer.

De LoPy Kickstarter

Vorig jaar waren er niet lang na elkaar 2 Kickstarter campagnes waarbij LoRa centraal stond. De eerste was van The Things Network, waarvan de oprichter op 4 oktober ook bij SURFnet zal zijn. Het idee achter The Things Network is dat het mogelijk zou moeten zijn om een landelijk dekkend LoRaWAN op te zetten waar iedereen gratis gebruik van kan maken. Daartoe zijn ze bezig met de ontwikkeling van een (relatief) goedkope LoRa Gateway.
Het idee zou haalbaar moeten zijn omdat elke Gateway een heel groot gebied kan afdekken, in mijn geval zou ik mijn hele dorpje kunnen afdekken.

Ik heb toen niet met die Kickstarter meegedaan omdat het sowieso voor het eerst was dat ik van LoRaWAN hoorde en ik toen (en nu nog steeds) voor privégebruik wat meer moeite heb met het vinden van use-cases. De strijd met KPN om als eerste een landelijk dekkend LoRa-netwerk te realiseren hebben ze overigens verloren, de Kickstarter heeft vertraging opgelopen. Dat laatste is overigens niet vreemd bij Kickstarter-projecten en dat weet je als het goed is als je er aan meedoet. Specificaties worden soms tijdens de campagne nog definitief gemaakt, aantallen te produceren exemplaren zijn afhankelijk van het succes van de campagne (een succesvolle campagne haalt veel geld binnen maar heeft vaak ook daarna praktische uitdagingen tijdens de productie) etc.

Toen daarna echter de LoPy Kickstarter voorbij kwam, wist ik inmiddels iets meer over LoRa en heb ik besloten om wél mee te doen. De LoPy is qua fysieke omvang en qua doel beperkter dan The Things Network, maar desondanks toch een heel veelzijdig device. Naast ondersteuning voor LoRa is er Bluetooth Low Energy aanwezig én WiFi. Ondersteuning voor The Things Network is er ook en hij is in te zetten als nano Gateway met ondersteuning voor 100 gelijktijdige clients. Ik heb er 2 in bestelling, inclusief externe antenne, genoeg dus om in ieder geval eens te experimenteren met het bereik ervan in bebouwde omgeving.

Belangrijkste nadeel / risico wat mij betreft is dat die plekken waar ik niet met WiFi of Bluetooth uit de voeten kan in combinatie met een sensor, ook meteen plekken zijn waar ik niet zomaar zo’n sensor kan/mag/wil installeren. Immers, als iemand hem tegen komt, denkt “hé, leuk, die neem ik mee” (ik kan me verhalen herinneren van zenders bij bushaltes waar zoiets mee gebeurde), dan is het snel einde oefening. En daar zijn ze net wat duur voor.

De SURFnet bijeenkomst

Als ik naar het programma van de SURFacademy bijeenkomst kijk, dan gaat het zeker niet alleen over LoRaWAN, ook al staat Wienke Giezeman, initiator van The Things Network prominent in de aankondiging. De samenwerken met studenten voor zorginnovatie in het Huis van Morgen zal ongetwijfeld ook andere IoT voorbeelden bespreken (ik ben niet bij het programma betrokken).

Ik zie geen hands-on onderdelen in het programma, het lijkt me meer een mogelijkheid om voorbeelden op te halen van wat anderen al met IoT / LoRaWAN doen (en wellicht je eigen voorbeelden te delen).
Aanmelden via de website is zoals gebruikelijk gratis. Wellicht kun je het dan combineren met een bezoek aan de voorlichtingsbijeenkomst over de stimuleringsregeling open en online onderwijs die ’s ochtends plaats zal vinden. Wellicht een idee om open en online onderwijs te ontwikkelen dat door onderwijsinstellingen te gebruiken is als introductie op het gebied van Internet of Things, de maatschappelijke betekenis ervan, praktische implementatie etc. ?
Zomaar een idee.

 

 

 

Deel dit bericht:
 Reacties uitgeschakeld voor Internet of Things / LoRaWAN Nieuws  Tags: , ,
sep 072016
 

Als je meerdere robots hebt die je autonoom door een ruimte laat bewegen, dan zou het fijn zijn als ze niet tegen elkaar aan botsen onderweg. Dat is op zich te regelen door voortdurend te scannen of er een obstakel voor je zit of niet. Maar het nadeel van zulke routines is dat het tot gevolg kan hebben dat als er veel robots dicht bij elkaar zitten er een soort deadlock ontstaat. Geen van de robots komt meer vooruit.

Een team van onderzoekers heeft nu een algoritme ontwikkeld en gedemonstreerd waarmee robots dit probleem doorbreken. Het complete paper dat geschreven is op basis van dit onderzoek is hier te downloaden. Het is niet echt in lekentaal geschreven dus wellicht is gewoon het demo filmpje bekijken ook een idee.

(Getipt door Futurity)

Deel dit bericht:
 Reacties uitgeschakeld voor Cool: Robots die elkaar voorzichtig ontwijken (maar niet té voorzichtig)  Tags: ,
sep 062016
 

PiBakeryStel, je bent 17 jaar, neemt je Raspberry Pi wel vaker mee naar plekken waar er wel internetverbinding is maar die je RPi natuurlijk niet kent. Dan kun je natuurlijk gewoon een monitor meenemen om de RPi op aan te sluiten en dan de instellingen aan te passen, of op een andere manier een seriële interface tot stand brengen.

Of je maakt een tooltje waarmee je op je laptop (of Macbook) snel even de instellingen op de (micro-)SD kaart waar de RPi op draait kunt aanpassen. Dat is dan op zich weer niet zó eenvoudig, want in Windows zie je alleen de boot-partitie en daar kun je de WiFi-instellingen niet aanpassen.
En als je dan toch bezig bent, dan is het wellicht net zo handig om het tooltje zó te maken dat je hem ook kunt gebruiken om een nieuwe setup van een RPi eenvoudiger te maken. Door er voor te zorgen dat ook dan meteen het netwerk ingesteld wordt, software en applicaties (zoals Apache en MySQL) die je toch nodig hebt meteen de eerste keer geïnstalleerd worden en er meteen ook voor gezorgd wordt dat de VNC server op de RPi bij elke keer opnieuw opstarten gestart wordt.

PiBakery_exportEn als je dan helemaal goed bezig bent, dan maak je dat geheel open source, uitbreidbaar met nieuwe modules, de instellingen eenvoudig te exporteren naar XML-formaat, verzin je een handige en overzichtelijke interface die gebruik maakt van Blockly. O, en had ik al gezegd dat David Ferguson pas 17 is? Wauw!

Ik heb het nog niet vaak genoeg gebruikt om te ontdekken of er wellicht eigenaardigheden optreden bij het draaien van de software, maar ik weet in ieder geval dat ik mijn volgende RPi image(s) hiermee ga samenstellen. Scheelt heel wat werk achteraf. Natuurlijk, er kunnen nog een paar dingen handiger: zo is de enige WiFi setting die je nu kunt toevoegen eentje die gebruik maakt van DHCP. Ik gebruik voor mijn headless RPi’s zelf altijd een vast IP-adres. Dat kan ik via PiBakery via een omweg ook wel regelen, maar ja, omwegen maken de tijdswinst weer kleiner.

(Getipt door Raspberry Pi)

Deel dit bericht:
 Reacties uitgeschakeld voor Handig: PiBakery – bak eenvoudig je eigen Raspberry Pi images op maat  Tags: , , ,