dec 112016
 

Vandaag was er in het programma LifestyleXperience+ van RTL een (kort) item te zien met aandacht voor het CLC Arnhem en het iXperium Arnhem. In het item komt collega Annelies Wiggers aan het woord over de samenwerking tussen onderzoek, de Pabo en de scholen als het gaat om het leren werken met ICT en het recht doen aan verschillen.

Je kunt de aflevering hier online terugkijken. Het stukje over het iXperium is te zien vanaf 18 minuten en 53 seconden.

Deel dit bericht:
 Reacties uitgeschakeld voor Aandacht voor het iXperium in LifestyleXperience+  Tags: ,
nov 142016
 

ethiek_van_de_digitale_mediaToen ik gisteren op zoek was naar een afbeelding van de voorkant van het boek “Ethiek van de digitale media” van Marcel Becker kwam ik niet alleen de afbeelding hiernaast tegen, maar ook een recensie tegen door Lode Goukens die afsluit met:

Een aanrader voor wie niet bang is om na het lezen met meer vragen te zitten dan voor het lezen.

En dat lijkt me in ieder geval een mooie “waarschuwing” voor dit boek.

Het is ook een boek dat, voor mij in ieder geval, een mooie invulling geeft van wat “Bildung” nou zou moeten inhouden in relatie tot ict-geletterdheid.

Wat komt er in het boek zoal aan bod? In de inleiding beging Marcel Becker met de vraag hoe de mens zich verhoudt ten opzichte van de techniek. Hij vergelijkt daarbij het (technologisch) instrumentalisme met het (technologisch) determinisme en levert kritiek bij beide benaderingen. Via de Franse filosoof Stiegler en de Engelstalige Clark en Chalmers zet hij daar dan de exteriorisering tegenover, waarbij mens en technologie elkaars verlengstuk zijn. Hij sluit de inleiding af met een bespreking van de fenomenologie en de hermeneutiek.

Het zal duidelijk zijn dat je dus de nodige termen en theorieën om de oren krijgt in die inleiding. Maar het is met een reden. Want de auteur gebruikt ze om de basis te leggen voor de werkwijze waarop hij daarna een aantal andere onderwerpen bespreekt:

  • Digitale vriendschap
  • Privacy (Orwell versus Kafka)
  • Intellectueel eigendom (John Locke versus Kant en Hegel)
  • Internet als spreekstoel in het publieke domein

Daarbij zet hij vooral ook de vraagstukken die op basis van de verschillende filosofische uitgangspunten bij die onderwerpen ontstaan op een rij. Met lang niet altijd één eenduidig antwoord of één eenduidige keuze, maar meer een scala van zienswijzen en bijbehorende keuzes.

Het boek sluit af met in de bijlage een kort overzicht van een aantal ethische theorieën (de deugdethiek van Aristoteles; de plichtethiek / de deontologie van Kant; het utilisme volgens Betham en Mill) en hun verhoudingen. De eindnoten verwijzen naar bronnen in de lange literatuurlijst die op zijn beurt weer heel wat extra dagen/weken aan leesvoer oplevert.

Lees verder….

Deel dit bericht:
nov 072016
 

poster_2nov-1024x727Op makered.nl staat een lezenswaardige bijdrage van Per-Ivar Kloen over de conferentie #fablearn. Als dit een video was zou ik nu zeggen: “zet hem even op pauze en lees dat bericht even”. Kom daarna vooral weer terug!

Goed, bij het lezen van dat bericht en met name als hij meer ingaat op “hoe doe je dat nou?” schoot me opeens te binnen dat het een beetje klonk alsof ik Sem van Geffen hoorde praten over Gamification. En begrijp me niet verkeerd, dat bedoel ik niet negatief.

Wat de bijdragen van Per-Ivar en Sem met elkaar gemeen hebben is dat ze beiden proberen een in beginsel wollig/ontastbaar concept “makeronderwijs” respectievelijk “gamification” een stuk(je) tastbaarder te maken voor leraren/docenten (en anderen). Beiden doen hun best om zulke “ik moet er wat mee, maar ik heb geen idee wat, het is vast iets wat ik als leraar niet kan” begrippen te beschrijven in termen die zij wél begrijpen zodat leraren die dat willen en durven er mee kunnen gaan experimenteren en kunnen uitzoeken wat voor hun situatie het beste werkt.

En dat vind ik mooi, want daar hebben we veel meer aan dan simpelweg constateren dát die leraren handelingsverlegen zijn.

Waarom nou die poster van het Klooicanon bij dit bericht? Nou, ten eerste omdat ik er simpelweg even naar *moest* verwijzen. Want Astrid Poot en de mensen waar ze mee samen werkt, zijn ook zo’n voorbeeld van het continue werken aan het begrijpelijker maken van de “makerbeweging” (daarom is “lekker klooien” een veel toegankelijkere term). Astrid beperkt zich daarbij niet tot het onderwijs, maar doet ook een oproep aan ons als ouders. Want in een tijdperk waarbij we steeds meer roepen “onderwerp X of onderwerp Y moet ook door het onderwijs worden verzorgd” lijken we wel eens te vergeten dat wij daar ook een grote rol bij kunnen spelen. En als wij dus willen dat onze kinderen een beter beeld krijgen van wat techniek is, als we willen dat ze hun creativiteit ontwikkelen, dan moeten ook wij ze meer bieden dan TV, een iPad en een smartphone. De poster laat 50 tools zien die kinderen tegen de tijd dat ze 12 jaar zijn zouden moeten kennen. Lees ook haar langere uitleg over waarom dat zou moeten bij bright.nl.

Nou ben ik ook benieuwd of je, als je als ouder naar die poster kijkt, ze zelf ook alle 50 al zou kunnen afvinken. Ik gok dat dat niet zo is. En zelfs als het wel zo is, dan zullen er zeker ook tools tussen zitten waarvan je denkt “oei, daar ben ik niet zo handig mee”. En dat is dan natuurlijk ook even slikken als ouder. Nou, dan herken je meteen de uitdaging waar docenten vaak voor staan. Gewoon aan wennen en je realiseren dat als je dit samen met je kind doet, de kracht hem er niet in zit dat jij alles beter kunt of beter weet. Veel plezier! 🙂

Deel dit bericht:
okt 042016
 

Vandaag was ik een dag in Utrecht bij twee bijeenkomsten die door SURF/SURFnet/SURFAcademy georganiseerd werden. De eerste was de Netwerkbijeenkomst Innovatielabs. Daar was de helft van de bijeenkomst gereserveerd voor meer toelichting bij de Innovation Challenge 2016/2017. Net als vele anderen zijn wij van plan daar een idee voor in te dienen en het gaf de mogelijkheid voor wat laatste vragen. Daarna was het woord aan Ivo Reints van SURFnet die toelichting gaf bij de Microsoft Hololens. Hele korte samenvatting van mijn eerste indruk na 10 minuten head-on met de Hololens: het is wennen qua interface, zelfs Ivo die al heel wat tijd met de Hololens gespeeld (getest) heeft, moest nog regelmatig hetzelfde gebaar meerdere keren maken om te klikken, iets te openen etc.
Maar, het is voor nu de enige in zijn soort. Ik denk niet dat Augmented Reality (AR) persé Virtual Reality (VR) gaat verdringen. Er zullen use-cases zijn waarbij het immersive deel, het hele maal ondergedompeld zijn in een virtuele wereld, zoals dat bij VR kan, beter werkt dan bij AR. Welke dat zijn, wanneer dat zo is, dat moeten we uitproberen en uitzoeken. En daar is de Microsoft Hololens prima geschikt voor. Sowieso is het indrukwekkend dat er een hele Windows 10 computer met aardige specs in die bril zit. Dus vat mijn “kritische” opmerkingen niet verkeerd op, maar het is dus nog geen consumentenproduct voor thuis, het is een developer product. Dat SURFnet er 2 heeft is heel cool, bij deze ook alvast voor mijn collega’s: als jullie een keer in Nijmegen langs willen komen ermee, dan zijn jullie van harte welkom! 🙂
Niet veel tweets van deze sessie, zie hieronder.
Lees verder….

Deel dit bericht:

Gedaan: Opening Ontdeklab

 Gepubliceerd door om 23:08  iXperium, Onderwijs
sep 162016
 

20160916_152106_hdrVanmiddag was ik bij de opening van het Ontdeklab van de stichting PRODAS in Deurne. Het is het tweede Ontdeklab van deze stichting met basisscholen in Deurne, Asten, Someren (-Eind, -Heide), Lierop, Heusden, Helenaveen, Liessel, Vlierden en Neerkant. Het eerste Ontdeklab staat in Someren.

Het was interessant om er bij te zijn, zeker ook om te zien waar het Ontdeklab vergelijkbaar is een iXperium of waar juist niet, ook al ga ik mijn vingers hier niet branden aan een punt voor punt vergelijking tussen die twee. Want uiteindelijk is het ook weer niet zo heel belangrijk, want juist in de verschillen liggen, lijkt mij, weer mogelijkheden tot zinvolle samenwerking.

Ik vind het in ieder geval sterk van een stichting dat ze investeren in dit soort voorzieningen en ondersteuning. Ik denk overigens dat ze bij PRODAS blij mogen zijn met Tessa van Zadelhoff, want zij is toch wel de motor achter het geheel en de verbindende factor in het netwerk dat bestaat om het Ontdeklab. Dan heb ik het bijvoorbeeld over de relaties met anderen (bedrijven, organisaties, personen) die zich bezig houden met maker onderwijs, ict in het onderwijs, onderzoekend en ontwerpend leren, noem maar op.

Dash and Dot

Dash & Dot via ictLeskisten.nl

Voor de opening waren er een aantal bedrijven/partijen aanwezig die ofwel materiaal leveren aan het Ontdeklab, of op een andere manier samenwerken of willen gaan samenwerken. En dat netwerk is heel erg belangrijk om te voorkomen dat zo’n lokaal een ruimte met apparaten wordt. Interessant vond ik dat de insteek op Ontwerpend en Onderzoekend leren een breed scala van activiteiten oplevert. Van knikkerbaan, het gebruik van TomTect 1000 tot toch “gewoon” virtual reality, augmented reality, robots (Solly, Dash & Dot) of een 3D printer. Omdat het specifieke thema voor dit Ontdeklab zich richt op Duurzaamheid, is er juist ook ruimte voor zaken als Green Junkies, de reis van het plastic afval en samenwerking met het Natuur- en Milieucentrum Ossenbeemd. Leuk!

MakersBuzz

De MakersBuzz was er ook

Stickers snijden/plotten

Stickers snijden/plotten

Helaas ook hier de 3D printers vooral voor de show.

Helaas ook hier de 3D printers vooral voor de show.

Ik had Tessa overigens nog niet eerder een presentatie horen geven over het Ontdeklab, maar wat spat daar letterlijk de drive en motivatie vanaf zeg zodra ze begint uit te leggen waarom ze doen wat ze doen.

Als onderzoeker heb ik, net als bij de activiteiten in het iXperium, bij het Ontdeklab nog duizend en een vragen. Bijvoorbeeld met betrekking tot de effectiviteit van dit alles als het gaat om het bereiken van leerkrachten. Of in de vorm van het meten van resultaten/effecten van het Ontdeklab. En dan niet persé in de vorm van hogere cijfers of zo, maar via de vraag wat de meetbare bijdrage is aan de 21e eeuwse vaardigheden van leerlingen. Dat kan moeilijk te meten zijn, maar je zult het waarschijnlijk wel willen weten zodat je ook keuzes kunt maken in wat je inzet/organiseert.

20160916_151255_hdr 20160916_151033_hdr 20160916_150323_hdr

Zoals gezegd: het was leuk en de moeite waard om er bij te zijn, er komt zeker een vervolgafspraak met Tessa, rustig praten op zo’n dag is er immers niet echt bij.

p.s. net als bij het iXperium is de fysieke ruimte waar het Ontdeklab zit, niet zo heel spannend. Dat hoeft ook niet, al kun je er voor kiezen om je lab een stoer uiterlijk te geven, maar zo’n Ontdeklab en ook een iXperium wordt gevormd door de leraren (docenten) en ondersteuners (mediamentoren) die er samen gebruik van maken.

Deel dit bericht:
aug 262016
 

I/O gebouw in NijmegenEen hogeschool is geen universiteit. Helder. Of we dat moeten willen zijn, daar kun je heel lang over discussiëren. In andere landen is het verschil in naam verdwenen, in praktijk niet helemaal. Nederlandse hogescholen noemen zichzelf in het Engels “University of Applied Sciences”. Duidelijk ook wat mij betreft: het gaat om toegepast onderzoek.

Onderzoek aan een hogeschool is geen hobby van een bestuurder of een docent die in de boeken wil duiken. Het levert, mits goed opgezet en ingebed, wel degelijk een fundamentele bijdrage (grapje: nee, we doen geen fundamenteel onderzoek) aan de beschikbare kennis en het beschikbare onderzoek binnen de verschillende gebieden. Dat is geen belofte, dat is de afgelopen jaren gebleken.

Je bent er echter niet met het simpelweg aanstellen van een paar lectoren binnen een hogeschool. Ook niet als het ervaren mensen zijn die in het bedrijfsleven hun sporen verdiend hebben en een netwerk met zich meebrengen. Een lector zal moeten beschikken over voldoende onderzoekers waarmee onderzoek uitgevoerd kan worden. En die onderzoekers zullen in staat moeten zijn niet alleen onderzoek uit te voeren maar ook het netwerk van het lectoraat op te bouwen, te onderhouden en uit te bouwen. Daarbij zullen ook zij op hun beurt weer ondersteund moeten worden. En of dat in een Centre of Expertise, Centrum voor Innovatief Vakmanschap (mbo) of een Kenniscentrum gebeurt maakt wat mij betreft niet eens zo veel uit. Er moet een goede en duurzame basis en organisatie zijn.

Zo’n netwerk bestaat als het goed is uit partijen in de driehoek: onderzoek – beroepenveld – onderwijs.  Het beroepenveld (het bedrijfsleven of in het geval van een educatieve faculteit: het afnemend onderwijsveld) zal daarbij in veel gevallen de vragen aanleveren op basis waarvan het onderzoek ingericht wordt. Onderzoek aan een hogeschool zal daarnaast nooit los staan van het onderwijs binnen die hogeschool. Resultaten van onderzoek zullen ook inpasbaar moeten zijn in het onderzoek, studenten en docenten zullen bij het onderzoek betrokken moeten worden. En dan nog is het voor individuele lectoraten vaak moeilijk om de eindjes financieel aan elkaar te knopen. Want voor wat betreft de financiering van onderzoek zit er nog een groot verschil tussen universiteiten en hogescholen. En ja, onderzoek kost geld, zowel in uitvoering als in ondersteuning.
Daarbij vind ik het zeker geen probleem dat het beroepenveld (en het onderwijs) mee moeten betalen met onderzoek dat hogescholen uitvoeren. Integendeel. De bereidheid om mee te betalen is immers een goede manier om er voor te zorgen dat het onderzoek ook daadwerkelijk praktijkgericht blijft, met die praktijk verbonden. Maar van de andere kant kun je ook niet van partijen in het beroepenveld verwachten dat zij alle kosten dragen van onderzoek dat in de regel ook voor anderen heel bruikbaar is. En zeker als er uitgegaan wordt van de open access gedachte waarbij de resultaten van het onderzoek vrij met anderen gedeeld worden, zou je verwachten dat de initiatiefnemers van het onderzoek ook financieel gesteund worden uit gemeenschappelijke gelden.

Het is daarom dan ook niet vreemd dat de roep bestaat en blijft bestaan voor het structureel financieel ondersteunen van onderzoek binnen hogescholen. Dat is geen linkse hobby, dat is het gebruik van gezond verstand. Dat is verstandig investeren in de toekomst.

p.s. voor de duidelijkheid: zoals alles op dit weblog, is ook bovenstaand bericht geschreven op persoonlijke titel.

Directe aanleiding voor dit bericht:

Deel dit bericht:
jun 302016
 

RechtdoenaanverschillenNee, ik was vandaag niet bij de eerste bijeenkomst van de gebruikersgroep iXpeditie Maatwerk in Nijmegen. Maar Jeroen Bottema was er wel en schreef dit verslag van de bijeenkomst. De foto hiernaast maakte Jeroen van een van de dia’s van de toelichting die mijn collega Anne-Marieke van Loon heeft gegeven bij het model dat gehanteerd wordt als het gaat om het verduidelijken van wat “recht doen aan verschillen” eigenlijk betekent binnen het iXperium / Centre of Expertise Leren met ict.

Het model wordt op verschillende manieren en op verschillende niveaus ingezet. Jeroen geeft in zijn bericht een uitgebreidere toelichting bij hoe e.e.a. binnen het iXpeditie Maatwerk gebruikt wordt, maar er is ook al een operationalisering van het model in gebruik dat als hulpmiddel dient bij het “beoordelen” van leerarrangementen op dit gebied. Ik zet beoordelen bewust even tussen haakjes omdat ook bij lessen, leerarrangementen, lesactiviteiten het niet zo is dat meer altijd beter is. In termen van het model: rechtsboven is niet het ultieme doel voor alles. Het zijn keuzes die je maakt, en die je bij voorkeur bewust maakt.

 

Deel dit bericht:
 Reacties uitgeschakeld voor Eerste bijeenkomst van de gebruikersgroep iXpeditie Maatwerk  Tags:
jun 292016
 

KC_JaarbeeldHet is niet altijd even eenvoudig om uit te leggen waar ik nou precies werk. Bij de HAN, dat snappen mensen meestal nog wel. Het iXperium, als in de fysieke ruimtes in Arnhem of Nijmegen (en sinds kort Oss), dat kennen sommigen ook nog wel. Hoe daar onderzoek aan verbonden is of hoe het zit met het Kenniscentrum Kwaliteit van van Leren, waar wij onderdeel van zijn, is meestal een stuk minder bekend.

Na het Jaarbeeld 2015 van het Kenniscentrum Kwaliteit van Leren, als PDF hier te downloaden, weet je nog steeds maar een heel klein beetje van wat we doen en waar me mee bezig zijn, maar wel al wat meer.
KC_Jaarbeeld_Pierre_GorissenIk sta er, als (relatief) nieuwe medewerker, ook in. Heel weinig woorden (het is nu al een document van 30 pagina’s), maar ik neem aan dat er uit af te leiden is dat ik het hier in ieder geval prima naar mijn zin heb.

Denk jij na het lezen van het document nu “wauw, daar zou ik ook wel onderdeel van willen uitmaken!“? Nou dat kan! Er lopen op dit moment nog een aantal vacatures voor (senior/junior) onderzoekers bij de verschillende teams. Kijk dan zeker even op deze pagina. Twijfel niet te lang, de vacatures sluiten 3-7-2016.

Deel dit bericht:
 Reacties uitgeschakeld voor Jaarbeeld 2015 Kenniscentrum Kwaliteit van Leren  Tags: ,

iXpiratie@Mondial

 Gepubliceerd door om 20:10  iXperium
jun 142016
 
ixpiratie_mondialcollege

Klik op de afbeelding voor de trailer door Roseanne Vrolijk

Het valt onder de categorie “luxe problemen”, het gegeven dat er “bij ons” zo vaak interessante dingen gebeuren, bijeenkomsten en kennisuitwisseling plaats vindt dat ik het niet allemaal bij kan wonen. Soms ben ik, als onderzoeker, ook helemaal niet de doelgroep, maar is het gericht op leerlingen / studenten / leraren / docenten / …., andere keren is het simpelweg een kwestie van volle agenda.

Gelukkig zijn er tegenwoordig steeds meer digitale middelen die er voor zorgen dat je dan toch in ieder geval een deel van de info mee kunt krijgen. Zo zat mijn collega Justine van de Berg vorige week namens het iXperium bij de conferentie iXpiratie@Mondial, georganiseerd door Jantien de Jong en Jaimy Blaney Davidson. En Justine hield daar tijdens een deel van de bijeenkomst, de pitches door studenten, haar iPhone vast en verzorgde een livestream via Facebook (met voorafgaande toestemming van de studenten uiteraard!). Zo kon ik, ik zal thuis te werken, probleemloos meekijken en luisteren naar de presentaties. En de hele stream is hier alsnog te bekijken. Natuurlijk, kwaliteit kan nóg beter, maar onthou even dat dit low cost, met een smartphone via draadloos internet gestreamed kon worden met een kwaliteit die ruim voldoende was om e.e.a. te volgen.

Roseanne Vrolijk schreef er een blogpost over voor het Leraar Worden weblog van de HAN en maakte een korte trailer. En dat allemaal samen zorgt er weer voor dat ik niet alleen zelf op de hoogte kan blijven van (een stukje) van zo’n conferentie, maar dat ook weer gemakkelijk met anderen kan delen. Mooi toch?!

Deel dit bericht:
jun 082016
 

EdX_ScratchBij MOOCs denk je niet meteen aan basisonderwijs. Sowieso zijn veel MOOCs in het Engels of in een andere taal dan Nederlands en dan toch nét iets moeilijker toegankelijk voor de allerjongsten (al is het niveau van Engels bij sommige kinderen op de basisschool best aardig).

Er was/is al het nodige qua aanbod voor kinderen in het basisonderwijs als het gaat om programmeren, bijvoorbeeld via blockly / code.org / hour of code. En er was ook al een MOOC rond het programmeren in Scratch. Die was weliswaar in het Engels, maar voor iemand van 12 jaar (N=1) met wat stimulans en voorbereidend werk (= uitleg over hoe het maken van een account en het aanmelden het beste kon) prima te doen. Bij die MOOC bleek uit de reacties dat veel basisschoolleraren ook benieuwd waren in de MOOC omdat ze hem graag als extra materiaal wilden kunnen inzetten voor leerlingen. En daar kon ik me heel wat bij voorstellen want hij was leuk en uitdagend. Ik kon al lang programmeren en ik vond het geen probleem om hem toch nog gewoon te maken, er zat ook voor mij genoeg uitdaging in.

Ik weet niet of deze MOOC een vertaling is van de Amerikaanse versie, ik denk het niet want die was 6 weken met 6 uur gemiddelde inzet per week en deze is 4 weken met 2-6 uur inzet per week (wel een grote spreiding overigens) en claimt aan te sluiten bij “de leerlijn programmeren in het basisonderwijs”. Nou is er niet iets als dé leerlijn programmeren in het basisonderwijs, maar ik neem aan dat ze de leerlijn die onlangs gepresenteerd is bedoelen.

Ik weet ook niet helemaal hoeveel scholen op zo korte termijn en net voor de zomer het deelnemen aan zo’n MOOC nog in het onderwijs gaan inpassen. Of hoeveel ouders nu zeggen “dat moet mijn kind ook doen!”.
Wat dat laatste betreft, lijkt het me het proberen waard. En ik zou zeggen: mocht deze MOOC tegenvallen (ik heb geen reden om dat te veronderstellen, ook ik kan nog niet ín de MOOC kijken), dan is de Engelstalige nog beschikbaar als versie die je in je eigen tempo kunt doorlopen.
Je kunt de MOOC hier vinden. Deelname is gratis.

Deel dit bericht: