Tip: Lees je Digiwijs

 Gepubliceerd door om 07:11  iXperium
jul 012020
 
Spannende leesboeken die kinderen ook nog iets leren over ict-geletterdheid. Bestaan die? 
Ik las het boek “Gehackt” geschreven door Remco Pijpers en wilde weten of de andere boeken uit de serie er ook in slaagden om een verhaal neer te zetten dat gewoon leuk of spannend was om te lezen terwijl ze de lezer uitdagen om na te denken over verschillende onderwerpen op het gebied van ict-geletterdheid.
Daarom heb ik aan onderzoekers van het iXperium / Centre of Expertise Leren met ict gevraagd of ze elk een van de andere zeven boeken wilden lezen. Een aantal van hen heeft kinderen in de leeftijd van de doelgroep van de boeken en heeft het boek samen met hem/haar gelezen.
Hun eerste indrukken en die van hun kinderen kun je lezen op de iXperium website
jan 092020
 

Het is het onderdeel van de competenties rond ict-geletterdheid waar docenten, leraren, eigenlijk bijna iedereen het meest moeite mee hebben: computational thinking.
Al was het maar omdat het in tegenstelling tot de andere onderdelen (ict-basisvaardigheden, informatievaardigheden, mediawijsheid) een Engelstalig begrip is. Hele discussies vinden plaats om na te denken over een goede Nederlandse vertaling. Maar wat is het nou eigenlijk, waar komt het vandaan, waarom moeten we er aandacht aan besteden?

Het boek “Computational Thinking” van Peter Denning en Matti Tedre probeert antwoord te geven op deze vragen. Daar hebben ze bijna 200 pagina’s voor nodig (150 zonder de bijlagen). In het Engels. Dus daarom een “korte” samenvatting van de inhoud. Niet met de bedoeling om die 150 pagina’s te vervangen, maar om je een beeld te geven van de inhoud.

Omdat het een redelijk lang verhaal is, kun je het ook in zijn geheel als PDF downloaden.

Lees verder….

Fablearn Dialogues

 Gepubliceerd door om 23:01  maakonderwijs
nov 052019
 

Op  woensdag 30 oktober vonden in Arnhem de “Fablearn Dialogues” plaats. De conferentie was het gevolg/vervolg van de studiereis die we vorig jaar vanuit Nederland gemaakt hebben naar Denemarken.

Dit jaar kwamen de Denen op bezoek in Nederland. Naast een aantal bezoeken aan andere labs in Nederland kwam iedereen op woensdag bijeen in Arnhem om met elkaar in gesprek te gaan. Het werd een interessante mix van workshops/presentaties in de ochtend en een Open Space in de middag. Justine van de Berg schreef op de iXperium website een uitgebreider verslag van de dag. Zoals ik daar ook aangeef ligt de kracht de samenwerking tussen alle betrokken partijen in het gegeven dat we over en weer veel met elkaar te delen hebben over aanpak, werkwijze, uitdagingen en successen. Dat gold niet alleen voor Denemarken en Nederland enerzijds, maar ook binnen Nederland zelf.

En dit blijft gewoon een mooi verschijnsel: het middagprogramma liet zien dat je makers heel goed zelf de controle kunt geven over het programma: tijdens de Open Space brachten de deelnemers ter plekke twintig onderwerpen/vragen in. De aanwezigen verdeelden zich over de vragen, iedereen ging aan de slag en op het einde van de toegewezen tijd werden er zelfgemaakte filmpjes opgeleverd van (prototypes van) en eerste oplossingen. Zonder sturing, vooraf aangewezen moderatoren of centrale tijdbewakers kwam de groep tot geweldige resultaten.

Ik blijf maakonderwijs met ict een heel interessant domein vinden. Niet alleen vanwege de mensen die je er tegen komt (die zijn op zichzelf al interessant). Maar omdat het qua uitdagingen heel erg vergelijkbaar is met ict-geletterdheid/digitale geletterdheid. De vaardigheden zijn vergelijkbaar en in beide gevallen wil je mensen juist de vaardigheden aanleren die ze nodig hebben om zelfstandig binnen het domein aan de slag te gaan. En dat levert uitdagingen op voor wat betreft transfer. Uitdagingen waarvan je niet zomaar kunt zeggen “dat kan niet”, maar waarvan je je moet afvragen “hoe kunnen we zorgen dat het wél kan?”.

OECD/OESO Learning Compass 2030

 Gepubliceerd door om 13:32  Onderwijs
jun 012019
 

Visiedocumenten die een periode van ruim 10 jaar bestrijken zijn rare dingen. Als ze “goed” zijn opgesteld zit er namelijk vaak voor iedereen wat in. Of als je wilt, dan kun je er altijd wel iets in vinden waar je over kunt vallen.

Met de OESO Learning Compass 2030 is het eigenlijk niet anders. Als ik het filmpje hierboven bekijk denk ik “ja, logisch, past bij de verwachtingen over de toekomst en de manier waarop het onderwijs daarop in moet spelen”.

Pedro De Bruyckere valt over het voornemen om sociale en emotionele vaardigheden te gaan observeren en meetbaar maken.  Zijn zorg over de vraag in hoeverre je zulke vaardigheden aan kunt leren begrijp ik. Los nog van de vraag hoe je je gaat bepalen wélke waarden je dan gaat aanleren. Een van de toelichtende documenten (PDF-link) geeft aan die vaak gebaseerd zijn op sociale en culturele tradities. Nou, dan zie ik in Nederland de bui al hangen.

En als er staat dat leerlingen/studenten “agency” hebben over hun leerproces (PDF-link) dan lijkt met mij logisch dat dat bij een kleuter een andere invulling krijgt dan bij een universitaire student. Maar als ik dan lees “Agency implies having the ability and the will to positively influence one’s own life and the world around them.” dan denk ik : Ja, laten we alsjeblieft er voor zorgen dat leerlingen/studenten tegen de tijd dat ze het reguliere onderwijs verlaten die vaardigheid bezitten.
Dat betekent niet dat ik denk dat dat alleen een taak van de school is, dat er een vak “zelfregulatievaardigheden” of een vak “een leven lang leren” moet komen, dat is een invulling (en geen goede wat mij betreft).

Lees verder….

nov 212018
 

Het CINOP heeft in opdracht van het steunpunt basisvaardigheden een Handreiking digitale vaardigheden opgesteld. Hij is te downloaden via deze pagina. Hij is gericht op volwasseneneducatie en sluit aan bij deze eindtermen.

Nou heb ik helemaal niets te maken met volwasseneneducatie, maar wel met ict-geletterdheid / digitale vaardigheden. En vanuit dat oogpunt vind ik het een hele mooie handreiking voor leraren/docenten. Eentje die ook voor andere sectoren zeker de moeite waard zou zijn om te hebben (aangepast naar de betreffende context dan uiteraard)>

 

nov 072018
 

Vandaag verzorgde ik samen met Frank Rem van het Graafschapcollege een sessie over de ict-geletterdheid van studenten (in het mbo) tijdens de Onderwijsdagen 2018.

In het eerste deel van de sessie hebben we toelichting gegeven bij de werkzaamheden van de werkgroep ict-geletterdheid binnen de samenwerking Gelderse professionaliseringsagenda en de resultaten van de monitor afgenomen onder docenten.

Daarna gingen we met de ruim 30 deelnemers aan de slag met de vraag “welke competenties op het gebied van ict-geletterdheid vind je belangrijk voor jullie studenten?”.  Daarvoor hadden we kaartjes gemaakt met daarop de gedragsindicatoren afgeleidt van die voor docenten in het mbo (pdf).
We hadden met opzet gekozen voor een beperkte set competenties zodat de deelnemers met elkaar in gesprek/discussie moesten over de vraag welke competenties zij het belangrijkste vinden. Ook vanuit het idee dat je mogelijk niet altijd alles in dezelfde mate aandacht kunt geven.

In de tweede ronde hebben ze daarna de gekozen competenties op het spelbord gelegd op de driehoek “leven en burgerschap”, “leren en ontwikkelen”, “werken en beroep”.

De laatste ronde stelde de vraag: “als je nu naar deze competenties kijkt, van welke schat je in dat jullie docenten die kunnen bijbrengen en welke niet?”

De sessie leverde veel gesprek op tussen de deelnemers. Over de competenties, hun belang, maar gelukkig ook hier en daar al over de vraag hoe je hier zelf het gesprek mee aan zou kunnen gaan binnen de eigen instelling. En met wie. Of wat de gevolgen van keuzes zijn. Waarbij de competenties/gedragsindicatoren met opzet op een niveau beschreven zijn die ook een gezamenlijk gesprek mogelijk maken. Waarbij natuurlijk ruimte is voor lokale verschillen, waar het niet gaat over eindeloze vinklijstjes.

Wil je zelf met de werkvorm aan de slag, laat het me dan even weten, dan sturen we je de digitale versie toe!
De presentatie kun je hier downloaden (PDF)

mei 222018
 

Ik moet heel eerlijk bekennen dat die hele AVG me echt helemaal ***** (ik zal het netjes houden). Al was het maar omdat ik met name de laatste vier weken of zo enorm gespamd wordt door allemaal bedrijven die ofwel willen vertellen dat ze met ingang van 25 mei hun algemene voorwaarden nóg beter/mooier/duidelijker gemaakt hebben als gevolg ervan of (erger) sites en diensten die me nú om expliciete toestemming gaan vragen om op hun mailinglijst te blijven staan (die hebben het vast tot nu toe níet goed geregeld qua toestemming). En natuurlijk de wetenschap dat ik ook mijn eigen sites (nog) op orde moet brengen.

Ja, het is allemaal eigenlijk heel goed als er bewuster met privacy, persoonsgegevens en toestemming omgegaan wordt. Het kost alleen heel wat werk als je privé als blogger een aantal sites in de lucht hebt en je eigenlijk niet meer gebruik maakt van de verzamelde data dan gewoon wat grafiekjes over het aantal bezoekers en waar ze vandaan komen.

Hoe dan ook. We moeten er allemaal aan geloven. En als je in het onderwijs werkt, dan we hebben ook nog de verantwoordelijkheid om er mede voor te zorgen dat onze leerlingen of studenten ook weten wat er allemaal bij komt kijken. Nou gaat het onderwijsmateriaal van de Autoriteit Persoonsgegevens (helaas) niet over hoe je er voor zorgt dat je een weblog helemaal AVG-proof maakt.

Maar het bevat wel een aantal lessen voor leerlingen (groep 7 en 8) om zich te realiseren wat er met hun gegevens online allemaal kan gebeuren. De training is gratis en hier te vinden. Er is een docentenhandleiding beschikbaar, jammer is dat die meteen als “handleiding” gelinkt is. Dat is dan dus geen handleiding voor leerlingen (terwijl de knop “Les 1” dat wel is. De handleiding bevat bv ook alle correcte antwoorden voor het toetsje en de tips voor de docenten. Had ik wel handig gevonden als dat wat minder prominent aangeboden werd.

Hoe dan ook, de drie lessen bevatten een aantal activiteiten die je als leerkracht in kunt passen in je onderwijs.  En daarmee is het een zinvolle toevoeging.

mrt 292018
 

Aflevering 5 alweer van de Crash Course Media Literacy (zie hier voor een overzicht van de andere afleveringen). Na aandacht voor ons brein in aflevering 4, gaat het nu over media en geld. Nee, nog niet over adverteerders, maar over de constatering dat alle media gemaakt zijn door iemand, of een groep van iemanden (ja ja, dat is geen correct Nederlands, in het Engels klinkt het veel leuker: “group of someones”) .

Omdat media gemaakt worden met een doel (om je te informeren, te overtuigen, te vermaken), wordt gekozen voor een bepaalde manier om de boodschap over te brengen. Daarbij wordt gewezen op het feit dat er iemand moet betalen het maken van die media. En die mensen zijn mensen met geld. En vaak zijn dat witte hetero mannen. Dus dat kan invloed hebben op manier waarop de boodschap overgebracht wordt.

De aflevering krijgt op YouTube een aantal duimpjes naar beneden (veel minder dan duimpjes naar boven hoor). En dat is logisch. Want dit stuk van het verhaal komt stilaan al in het gebied waarbij het wat minder ongevaarlijk wordt. Sowieso, ook CrashCourse wordt betaald door mensen met een boodschap en een doel. Dus ook de filmpjes van CrashCourse zijn niet zonder kleur en doel. Hoe afgewogen en neutraal of “juist” jij als kijker die boodschap vindt hangt nu ook deels af van je eigen positie.

Als je als docent/leraar met de filmpjes aan de slag gaat maakt dat ze zeker ook nog waardevoller als je dat gesprek met de studenten/leerlingen aangaat: je hebt nu een filmpje gezien over media, maar dat filmpje is ook onderdeel van die media. Denk daar eens over na en bedenk hoe het filmpje jou probeert te beïnvloeden. Wat zou je kunnen/willen/moeten doen, naast het alleen naar dit filmpje kijken?

mrt 232018
 

De afleveringen van de Crash Course Media Literacy volgen elkaar zo te zien toch met enige regelmaat op. Aflevering 4 gaat over de werking van onze hersenen. Nee, geen breinwetenschapper die langs komt, maar uitleg over hoe onze hersenen efficient omgaan met hun verwerkingscapaciteit maar ook hoe dit er voor kan zorgen dat je dingen “onjuist” kunt onthouden.

Het is een leuke serie aan het worden, ik ben benieuwd hoe ze verder gaan.

mrt 162018
 

Aflevering 2 en 3 van de Crash Course Mediawijsheid staan online (voor aflevering 1 zie dit bericht). Er zat een week tussen het verschijnen van beide afleveringen, maar ze zijn prima gewoon direct achter elkaar te bekijken.

Jay Smooth neemt ons nu terug in de geschiedenis, en dan gaat hij helemaal terug in de geschiedenis, dus tot aan Plato zodat hij duidelijk kan maken dat de discussie over media, de waarde en geschiktheid ervan al zou oud is als het Oude Griekenland.

In deel 3 wordt het interessant als het gaat over protectionisme en de verschillende soorten redenen (cultureel, politiek, moreel) die mensen hebben om bezwaar te hebben tegen bepaalde media.

Op naar aflevering 4!