dec 302017
 

Een blogpost over een oplossing waarvan ik zelf inmiddels al geconstateerd heb dat hij tóch niet zo handig is? Moet kunnen. Want ik wil in ieder geval even documenteren hoe ik e.e.a. voor elkaar gekregen heb. Wie weet heeft iemand anders er toch nog wat aan.

Naast de fijnstofsensor voor het RIVM experiment heb ik er ook eentje gemaakt die ik in de woonkamer opgesteld heb. Gewoon om te zien hoe in huis eventueel het niveau fijnstof zou stijgen als we in de keuken aan het koken waren, of een paar uur wafels stonden te bakken.

Ik wilde de data snel kunnen verwerken zonder teveel gedoe met databases of zo, zou het niet handig en mogelijk zijn om de data op te slaan in een Google Sheet?

Ik weet inmiddels dat als ik het kan verzinnen, iemand anders dat ongetwijfeld ook al gedaan heeft. Zo ook nu. En lang geleden al.In 2011 schreef Martin Hawksey een script waarmee  je via een URL data door kunt geven aan  een Google Sheet. Je moet een Sheet aanmaken en dan in de Script editor het script inplakken. Eenmalig moet je dan de Setup() procedure uitvoeren en via Publish > Deploy as web app het script publiceren. Daarbij moet je er dan voor kiezen om het script ook voor “Anonymous” beschikbaar maken. Google zal dan moord en brand schreeuwen omdat het script niet door hen getest is etc.

De werking is dan eenvoudig. Op de eerste rij van de sheet zet je de namen van de waarden die je wilt doorgeven. Tip: noem de eerste kolom “Timestamp”, dan voegt het script automatisch datum en tijd in waarop de nieuwer data is ingevoerd.

Daarna kun je via GET of POST de data doorsturen naar de Google Sheet waarbij elke waarde gelijk moet zijn aan de titel van een kolom (hoofdlettergevoelig).

Ik gebruikte een NodeMCU ESP8266. Omdat Google een beveiligde verbinding gebruikt moet je gebruik maken van een andere bibliotheek dan normaal:

#include <WiFiClientSecure.h>
en
WiFiClientSecure client2;

Lees verder….

Deel dit bericht:
dec 282017
 

OK, één bericht nog dan voordat ik ga schrijven over onze eerste fijnstofmeter die (als alles volgens plan gaat) ook tijdens de jaarwisseling online te volgen is.

Naast de bestelde Shinyei PPD42 die vorig jaar door het RIVM gebruikt is, hebben we een tweetal DSM501 modules van Samyong in huis en blijkt er nog een Plantower PMS5003 onderweg te zijn die (vanwege een wat vaag leveringsprobleem) waarschijnlijk ingehaald wordt door de Novafitness SDS011 die het RIVM dit jaar gebruikt (en die ook door o.a. OK Lab Stuttgart gebruikt wordt).

Dus was ik verder op zoek gegaan naar info specifiek voor die sensoren.

In dit bericht over de DSM501 module wordt ook gesproken over de Air Quality Index (IAQ, IQA) en de bijbehorende verschillen tussen de  Europese Common Air Quality Index (CAQI) die in 5 stappen van 0 tot 100 loopt en de 6 niveaus van de AQI index die in de VS en China gebruikt worden en die van 0 tot 500 (of meer) loopt. En er blijken meer smaken te zijn. Het bericht legt uit hoe de verschillende indexen te berekenen.

Op het forum van The Things Network kun je een hele thread vinden over sensoren met de nodige verwijzingen. Hier is een beschrijving te vinden van (nog) een oplossing gebaseerd op LoraWAN

Het aansluiten van de PMS5003 gaat net weer wat anders dan van de andere sensoren, maar ook daar is informatie over te vinden online. Hij maakt gebruik van een seriële verbinding, net zoals (zo begrijp ik van het RIVM) de SDS011.

Dit bericht ten slotte is niet erg positief over de betrouwbaarheid van de PPDN402 en op dit blog deden ze een test in de keuken waarbij de conclusie was dat het aantal deeltjes dat daar de lucht in geslingerd wordt minstens zo erg is als buiten.

Lees verder….

Deel dit bericht:
dec 262017
 

https://twitter.com/astridpoot/status/945659449506762753

Binnen de wereld van “maken” of “maakonderwijs” ben ik een broekie, een nieuwkomer die pas sinds kort ook in zijn werk (maar nog steeds vooral privé) daarmee bezig is. Astrid Poot daarentegen is een beroemdheid op dit gebied. En dat bedoel ik zonder enige spot, maar met veel respect. Haar boodschap rond klooien, de rol van ouders hierbij (*naast* die van school waar iedereen naar wijst), het belang van het hebben van een breed repertoire van tools waar je mee kunt werken en denken, zij verteld het niet alleen maar laat het zelf ook in de praktijk zien. En daarbij, hoeveel mensen ken je die een jaaroverzicht maken in de vorm van een popup-boek. Juist.

Dan zul je begrijpen dat ik heel trots ben dat mijn twee tieners een vermelding hebben gekregen in dat jaarboek met hun ideeën voor een nieuwe klooiposter 12+

Cool! 🙂

Deel dit bericht:

Kerstster met ATTiny85 en NeoPixel

 Gepubliceerd door om 14:59  Hardware
dec 252017
 

Het was zo’n projectje van Marit waarbij ik nog “even” de laatste details moest verzorgen: de NeoPixel LED die met dank aan een ATTiny85 en een knoopcelbatterij er voor zou zorgen dat de ster licht zou geven in wisselende kleuren. Ik had de LEDs besteld via deze leverancier op AliExpress maar de exacte aansturing was nog even puzzelen geweest de afgelopen weken (tussen alle andere werk door). De NeoPixel heeft als voordeel ten opzichte van een RGB LED dat je maar 3 aansluitingen nodig hebt op een processor, ook als je meerdere LEDs wilt aansturen. De 4e pin van een LED is namelijk de Data-out. Je stuurt de kleurcodes voor alle LEDs via 1 datapoort naar buiten en elke LED “pakt” alleen de kleurcode die voor hemzelf bedoelt is (de eerste code in de keten) en stuurt dan de rest door. Je sluit dus de Data-out poort van de eerste LED aan op de Data-in poort van de tweede LED etc.

Nou had ik maar 1 LED en een knoopcel, dus geen gedoe met weerstanden etc.
Ontwerpvraag was of het geheel ín de ster kon hangen of erbuiten moest. Het papier bleek uiteindelijk dusdanig dun (wat handig was omdat het licht er dan ook doorheen gaat) dat het erbuiten moest. Dat betekende 3 draden de ster in. Het was daarna even zoeken naar de draden die niet te dik maar ook niet onhandelbaar dun waren.

Ik heb de pootjes van de LED in Dupont stekkers gestoken. Normaal koop je kabeltjes met de stekkers (mannetje of vrouwtje) er al aan, maar omdat ik draden nodig had van elk 50 cm lang, moest ik met de tang aan de slag. Soms vragen mijn kinderen zich af waarom papa zoveel spullen in huis heeft…soms begrijpen ze het… 🙂

 

Deel dit bericht:
dec 242017
 

Als je alles al in huis hebt, dan zijn de papercircuits van Makerspaces heel erg gemakkelijk om te maken. Op deze pagina kun je alles vinden. Het is een kwestie van (dubbelzijdig) printen (ik wist niet dat mijn thuisprinter dat ook “handmatig” kon), versieren, plakken en klaar.

Dit was geen middagje klooien, maar “gewoon” een middagje waarbij ze allebei hun creativiteit kwijt konden op het versieren van de kaart. Het hoeft ook niet altijd “fout” te gaan voordat het goed gaat. 🙂

Deel dit bericht:

Programmeren met de kerstman

 Gepubliceerd door om 17:01  Algemeen, Programmeren
dec 232017
 

Alle scholen hebben inmiddels Kerstvakantie. En zelf doen we eigenlijk helemaal niet aan de Kerstman, maar de Santa Tracker van Google met ingebouwde “leren programmeren” omgeving is leuk genoeg om even naar te linken: https://santatracker.google.com/codelab.html

Leuk om zelf uit te proberen, samen met de kids….

De gewone tracker met al zijn extra’s is hier te vinden: http://g.co/santatracker

 

 

Deel dit bericht:
dec 212017
 

In de categorie “zodra je je ergens in begint te verdiepen ontdek je hoe weinig je er over weet/wist” even een follow-up op mijn bericht van gisteren over het zelf meten van fijnstof. Joost Wesseling van het RIVM reageerde dezelfde avond (laat) nog op mijn vraag voor wat meer informatie over het initiatief om tijdens de jaarwisseling zelf mee fijnstof te meten. Uit zijn mail bleek dat ze bij het RIVM (uiteraard) ook weten van het Venlose initiatief en Teus Hagen. Ze zijn afgelopen jaar bij hem op bezoek geweest (filmpje).

Op de YouTube pagina van Samen milieu meten vond ik ook nog een paar andere filmpjes die antwoord geven op vragen die ik nog had. Bijvoorbeeld over de te kiezen behuizing voor het geheel. Er staan 3 low-tech voorbeelden online: PVC T-stuk (video door Joost), yoghurt-emmer, plastic fles. Ik wist dat ik zelf een 4e optie gezien had op een van oorsprong Duitse site, maar die ook info in het Nederlands aanbieden: PVC bochten. Die site van OK Lab Stuttgart is sowieso een plek waar je wel een uurtje zoet kunt zijn. Je kunt daar je sensor ook aanmelden zodat jouw metingen permanent, dus niet alleen tijdens oud en nieuw op een online kaart weergegeven worden. Ook hier met ondersteuning voor Nederland en er zijn nog genoeg plekken waar nog niet gemeten wordt.

Op instructables.com staat een beschrijving van het opzetten van een configuratie met de Shinyei PPD42 sensor waarbij ze een belangrijke hack toepassen: ze plakken de opening bij het detectiegebied af zodat er geen licht op valt, dat schijnt de hoeveelheid “ruis” bij de metingen te verminderen.

Ook heb ik inmiddels de beschrijving gevonden van het gebruik van de Shinyei sensor in combinatie met The Things Network (TTN). Het voordeel daarvan is dat je sensoren ook kunt ophangen in gebieden waar je geen toegang tot een draadloos netwerk hebt, al is dit wel een sensor waarvoor je een stopcontact in de buurt moet hebben want op een batterij gaat het vanwege de continue metingen niet werken.

Bij de beschrijving van de TTN-oplossing werd verwezen naar de behuizing die je hierboven bij het bericht afgebeeld ziet. Kost zo’n €20,- in aanschaf. Iets duurder, maar als je niet zo van het knutselen bent wat mij betreft ook wel een optie.
Lees verder….

Deel dit bericht:
dec 202017
 

Vandaag vindt in Amsterdam bij De Waag Society de workshop plaats ter voorbereiding van de meting van de luchtkwaliteit tijdens de jaarwisseling 2017-2018. Dit doen ze weer samen met het RIVM die een hele site heeft over het samen meten aan luchtkwaliteit. Ze zochten deelnemers in Amsterdam en daar woon ik niet, dus helaas. Op de site van het RIVM (b)lijkt het echter niet alleen om metingen in Amsterdam te gaan, logisch eigenlijk ook natuurlijk. Op die site staat ook dat ze dit jaar met The Things Network (TTN) en LoraWAN aan de slag gaan. Extra interessant natuurlijk.

Dichter bij huis, in Venlo, werken studenten van Fontys bij het Greentechlab aan een experiment voor (o.a.) tijdens de jaarwisseling. Omroep Venlo had er een reportage over (klik even door voor de video). Hier geen uitgebreide pagina, maar ik herken in het filmpje de Marvin van RDM Makerspace, dat betekent in ieder geval dat ze ook met LoraWAN aan de slag gaan. Niet duidelijk is of ze dan KPN gebruiken (en bv een demo-account) of “gewoon” TTN. De standaard bijgeleverd temperatuur en vochtigheidssensor zit er ook aan. Ik kan in het filmpje niet zien welke sensor ze gebruiken. Want daar zit nogal wat variatie in.

Het RIVM heeft er een hele pagina over online staan (en de website bevat nog veel en veel meer info). Het wordt dan al heel snel “technisch” met term en als PM 2.5 en PM 10. De getallen 10 en 2.5 verwijzen naar de afmetingen van deeltjes die gemeten kunnen worden in microns (micrometers). Dan heb je het over klein en nog kleiner. Het RIVM blijkt te meten met PM10, dus deeltjes van 10 micrometer en kleiner. Dat is een beetje balen want de sensoren die ik heb liggen (nog niet getest overigens) meten 2,5 micrometer en kleiner. Dat lijkt dan nauwkeuriger, maar als we het hebben over “fijnstof” dan telt alles van 10 micrometer en kleiner mee.  En dus is het handiger om in diezelfde maat te meten. Overigens, voor fijnstof geldt hoe kleiner de deeltjes hoe slechter en hoe minder van alles hoe beter. Er is geen veilige ondergrens.

Ik heb het RIVM om meer info gemaild. De sensor die zij gebruikten, de Shinyei PPD 42NJ  zou ik deze week nog in huis moeten kunnen hebben. De aansluiten op de Marvin moet relatief gemakkelijk zijn, dan zou het vooral gaan om de vraag hoe ik verbinding maak met de centrale backend van het RIVM om er voor te zorgen dat mijn data uit Deurne ook in hun overzicht/meting opgenomen wordt.  Wordt (hoop ik) vervolgd.

p.s. de kaarten met overzichten van de niveaus fijnstof zijn best verontrustend.

Deel dit bericht:
dec 182017
 

Zal ik beginnen met de opmerking dat je prima kunt leven zónder de oplossing waar ik nu over ga schrijven? Goed, dan weet je dat in ieder geval. Los daarvan heb ik best een speciale relatie met onze kerstboom. Die gaat verder terug dan 2015, maar voor deze blogpost hou ik het daar even bij. In dat jaar sloot ik de lampjes van de boom namelijk aan op een ELRO KlikAanKlikUit kloon. Dat is zo’n stopcontact dat je met een afstandsbediening aan/uit kunt schakelen. Maar als je zo’n zender aansluit op een Raspberry Pi, dan kan dat ook vanuit je smartphone. Het resultaat kun je hier zien/lezen.

Vorig jaar besloot ik nog dat het te vroeg was om gebruik te maken van stembesturing, de benodigde hardware was nog niet te koop in Nederland en veel te duur (200 dollar). Dit jaar was dat al heel anders, de hardware kostte minder dan de helft: €39,- voor een Raspberry Pi 3b, een paar euro voor een micro-SD kaartje en goede voeding en €33,- voor de Google AIY Voice Kit. Die laatste was niet heel gemakkelijk te vinden, na de initiële verspreiding via MagPi duurde het een paar maanden voordat er een nieuwe batch gemaakt was voor gewone verkoop. Maar ik had er eentje.

Het in elkaar zetten van de hardware is niet heel moeilijk, een kwestie van het volgen van de stappen op de website (of in het boekje op papier dat er bij zit), je moet bij Google een account hebben, een project aanmaken en een bestand downloaden naar de Raspberry Pi. Gemakkelijk genoeg allemaal.

Lees verder….

Deel dit bericht:
dec 052017
 

De vraag/opdracht was heel ruim: maak iets rond het thema “Engel” dat als surprise kan dienen voor Sinterklaas.

Het werd al heel snel een Kerstboom met engeltjes en een ster er op. Met in de kerstboom LED-lampjes die aangestuurd worden door een ATTiny85 chip die van stroom voorzien wordt door een knoopcelbatterij. Oorspronkelijk was het idee om de ster met behulp van een servo te laten bewegen, maar die functionaliteit is door tijdgebrek geschrapt.

Ook hebben we er bewust voor gekozen om de “technologie” zichtbaar te maken. Dat betekent dat je aan de achterkant van de kerstboom de draadjes, de ATTiny85, de batterij etc. kunt zien zitten. Een deel van de “bekabeling”, de “ground” terug vanuit de LEDs gaat nu via kopertape. Achteraf gezien was het mooier geweest ook de voedingslijnen met kopertape te doen, maar dit kan ook.

We waren in dit geval mijn twee tieners en ikzelf. Ik prijs mezelf namelijk heel gelukkig dat zij inmiddels de leeftijd en interesse hebben om zo’n project als een familieproject te zien. We zijn aan de tafel begonnen met overleggen, mijn oudste dochter kan goed tekenen, zij tekende dus uit de vrije hand een kerstboom. Mijn jongste kan prima overweg met de elektrische figuurzaag en nam het uitzagen en verven voor zijn rekening. Het versieren van de ster liet hij over aan zijn zus, de andere versieringen hebben ze met z’n tweeën verzorgd.

Lees verder….

Deel dit bericht: