jan 012019
 

Het nieuwe jaar is weer van start. Ik hoop dat 2019 ook voor jou een goed jaar mag worden!

Het inluiden van dat nieuwe jaar ging ook in Deurne gepaard met het afsteken van vuurwerk. Lang niet zo extreem als op sommige andere plekken als ik de berichten mag geloven. Gisteren, oudjaarsdag was eigenlijk de eerste dag (en meteen ook de laatste) dat er al overdag (voor 18:00 uur) al redelijk wat geknald werd op straat. Dat was na 18:00 uur zeker ook al zo. Maar vanaf middernacht was het voornamelijk een mooi schouwspel van siervuurwerk dat in de buurt afgestoken werd. Niet direct bij ons voor de deur. De meeste buren zijn/waren niet thuis en zelf steken we ook geen vuurwerk af (ik kijk er liever naar). Al met al betekende dit dat de fijnstofmeter die ik net voor de jaarwisseling buiten gehangen had zeker niet de maximale laag “rook” over zich heen gekregen heeft die mogelijk was. Maar meer dan genoeg om een duidelijk verschil in metingen te laten zien. Waar het vorig jaar nog klein piekje was, hoog maar heel kortstondig, bleven de waarden voor de meting van deeltjes met een afmeting van respectievelijk 10 en 2,5 µm nu geruime tijd veel hoger dan de twee dagen eerder. En de screenshot hierboven van vanochtend laat zien dat ze daarna ook (gelukkig) weer gedaald zijn naar gezondere waarden.

De waarden liggen nu weer ruim onder de 50 µg/m³ maar tijdens de jaarwisseling werden waarden van boven de 600 µg/m³ voor de PM10 en bijna 500 µg/m³ voor de PM2,5 gemeten. Ook de officiële sensoren op luchtmeetnet.nl gaven een flinke uitslag rond middernacht al waren er ook gebieden waar het toen nog wel meeviel.

Als ik de waarden vergelijk met de rapportage van het RIVM van vorig jaar waarbij een aantal metingen kortstondig de 1.000 µg/m³ aantikten, dan komt het visuele beeld (links en rechts in de straat hing veel meer rook dan bij ons voor de deur) overeen met de meting van de fijnstofmeter.

Vorig jaar heeft de meter nog een maand of twee enigszins gewerkt (waarden doorgegeven), maar omdat daar toen weinig interessante data uit kwam is hij daarna vergeten. Dit jaar heb ik in ieder geval een monitor actief die in de gaten houdt of hij online is (en mij een seintje op mijn telefoon geeft als dat niet meer zo is).

Ik denk dat ik er ook wat triggers aan hang om hogere waarden dan wenselijk in de gaten te houden. De officiële normen zijn (gelukkig?) tamelijk streng, daar bleven de waarden ook maandag (30 december) niet onder al waren ze uiteraard lang niet zo extreem als afgelopen nacht. We gaan het zien.

Deel dit bericht:
dec 302018
 

Vorig jaar deden we op het laatste moment mee met de test van het RIVM om de luchtkwaliteit rond de jaarwisseling te meten. Onze meter, met een Shinyei PPD 42NJ in plaats van de toen ook al door het RIVM geadviseerde Nova SDS011 fijnstofmeter, De resultaten van onze meter waren op de kaart van het RIVM niet te zien en ik moet bekennen dat de meter daarna weliswaar buiten is blijven hangen, maar in maart 2018 blijkbaar offline is geraakt en daarna vergeten.

Dit jaar voert het RIVM weer een experiment uit, maar onze meter zal daar (waarschijnlijk) niet in meegenomen worden. Ik heb namelijk wél de upgrade naar de SDS011 uitgevoerd, maar de BME280 vervangen door een eenvoudigere DHT22 en in plaats van de RIVM software op de ESP8266, gebruik gemaakt van de firmware van luftdaten.info.

Even terug naar het begin. De fijnstofmeter had het hele jaar buiten gehangen. En was dus al even offline. De fijnstofmeter zag er een beetje verweerd uit, idem voor wat betreft de sticker. Tijd dus voor een poetsbeurt, een nieuw sticker, vers uit de snijplotter en het samenvoegen van de nieuwe onderdelen.

De instructies voor het samenvoegen van de sensor en het installeren van de firmware staan hier op de site. Ik had in eerste instantie de SDS011 verkeerd aangesloten. Mijn ESP8266 had niet, zoals in de instructies de GND en VU pinnen op de plek zitten van de tekening. Nadat ik die goed aangesloten had kon ik ook het rode LEDje op de SDS011 zien knipperen.

Lees verder….

Deel dit bericht:
jan 012018
 

Als je dit weblog regelmatig bezoekt, dan weet je dat we afgelopen week druk bezig zijn geweest met het last-minute deelnemen aan een experiment dat het RIVM, samen met anderen nu voor het tweede achtereenvolgende jaar uitgevoerd hebben: het meten van de hoeveelheden fijnstof tijdens de jaarwisseling.

Daarbij wordt gebruik gemaakt van relatief goedkope sensoren die door particulieren ook zelf opgehangen kunnen worden. Dat brengt uiteraard veel uitdagingen met zich mee, zo hebben wij zelf ook gemerkt toen we wilden deelnemen. Naar aanleiding van de aankondiging heb ik al een tweetal blogposts geschreven naar aanleiding van informatie die ik sindsdien gevonden had: blogpost #1 en blogpost #2. Zoals zo veel dingen lijkt het eenvoudig, maar komt er toch heel wat meer bij kijken als je het goed wilt doen.

Omdat het voor ons onmogelijk was om een Nova SDS011 sensor tijdig in huis te krijgen, zijn we aan de slag gegaan met een Shinyei PPD 42NJ samen met een BME280, een super kleine geïntegreerde sensor voor zowel luchtvochtigheid, temperatuur, luchtdruk en hoogte. Dat geheel werd in een PVC T-stuk bevestigd en achter het Frans balkon van ons huis opgehangen. De gebruikte code was een combinatie van de code van het RIVM van vorig jaar (voor de Shinyei) met de code van dit jaar (voor de SDS011 + BME280). Ik heb de code nog iets verder aangepast op basis van het script waar ik eerder over schreef zodat we ook zelf de ruwe waarden van de sensoren konden volgen. Dat was maar goed ook, want op de officiële site bleef de lijn van de meting bijna vlak:

 Sowieso worden voor de Shinyei sensoren alleen de ruwe PM2.5 metingen doorgegeven die dan op de server omgerekend zouden moeten worden naar µg/m3. Of dat hier helemaal goed gaat weet ik niet, maar omdat onze sensor pas 2 dagen voor de jaarwisseling online kwam ontbrak het aan de mogelijkheid hier nog echt contact over te hebben met het RIVM. Voor de duidelijkheid: vanuit het RIVM werd de afgelopen heel snel, vriendelijk en uitvoerig via de mail gecommuniceerd. Niets dan complimenten daarover!

De stevige piek die je in de afbeelding ziet was toen ik na registratie toch even het script met de omrekening gebruikt had (foei). Maakt niet uit, de grafiek die ik in Google Sheets liet maken (met dat stukje eruit geknipt) laat wél voldoende verschil tussen (ruwe) waarden zien om interessant te zijn.

Lees verder….

Deel dit bericht:
dec 282017
 

OK, één bericht nog dan voordat ik ga schrijven over onze eerste fijnstofmeter die (als alles volgens plan gaat) ook tijdens de jaarwisseling online te volgen is.

Naast de bestelde Shinyei PPD42 die vorig jaar door het RIVM gebruikt is, hebben we een tweetal DSM501 modules van Samyong in huis en blijkt er nog een Plantower PMS5003 onderweg te zijn die (vanwege een wat vaag leveringsprobleem) waarschijnlijk ingehaald wordt door de Novafitness SDS011 die het RIVM dit jaar gebruikt (en die ook door o.a. OK Lab Stuttgart gebruikt wordt).

Dus was ik verder op zoek gegaan naar info specifiek voor die sensoren.

In dit bericht over de DSM501 module wordt ook gesproken over de Air Quality Index (IAQ, IQA) en de bijbehorende verschillen tussen de  Europese Common Air Quality Index (CAQI) die in 5 stappen van 0 tot 100 loopt en de 6 niveaus van de AQI index die in de VS en China gebruikt worden en die van 0 tot 500 (of meer) loopt. En er blijken meer smaken te zijn. Het bericht legt uit hoe de verschillende indexen te berekenen.

Op het forum van The Things Network kun je een hele thread vinden over sensoren met de nodige verwijzingen. Hier is een beschrijving te vinden van (nog) een oplossing gebaseerd op LoraWAN

Het aansluiten van de PMS5003 gaat net weer wat anders dan van de andere sensoren, maar ook daar is informatie over te vinden online. Hij maakt gebruik van een seriële verbinding, net zoals (zo begrijp ik van het RIVM) de SDS011.

Dit bericht ten slotte is niet erg positief over de betrouwbaarheid van de PPDN402 en op dit blog deden ze een test in de keuken waarbij de conclusie was dat het aantal deeltjes dat daar de lucht in geslingerd wordt minstens zo erg is als buiten.

Lees verder….

Deel dit bericht:
dec 212017
 

In de categorie “zodra je je ergens in begint te verdiepen ontdek je hoe weinig je er over weet/wist” even een follow-up op mijn bericht van gisteren over het zelf meten van fijnstof. Joost Wesseling van het RIVM reageerde dezelfde avond (laat) nog op mijn vraag voor wat meer informatie over het initiatief om tijdens de jaarwisseling zelf mee fijnstof te meten. Uit zijn mail bleek dat ze bij het RIVM (uiteraard) ook weten van het Venlose initiatief en Teus Hagen. Ze zijn afgelopen jaar bij hem op bezoek geweest (filmpje).

Op de YouTube pagina van Samen milieu meten vond ik ook nog een paar andere filmpjes die antwoord geven op vragen die ik nog had. Bijvoorbeeld over de te kiezen behuizing voor het geheel. Er staan 3 low-tech voorbeelden online: PVC T-stuk (video door Joost), yoghurt-emmer, plastic fles. Ik wist dat ik zelf een 4e optie gezien had op een van oorsprong Duitse site, maar die ook info in het Nederlands aanbieden: PVC bochten. Die site van OK Lab Stuttgart is sowieso een plek waar je wel een uurtje zoet kunt zijn. Je kunt daar je sensor ook aanmelden zodat jouw metingen permanent, dus niet alleen tijdens oud en nieuw op een online kaart weergegeven worden. Ook hier met ondersteuning voor Nederland en er zijn nog genoeg plekken waar nog niet gemeten wordt.

Op instructables.com staat een beschrijving van het opzetten van een configuratie met de Shinyei PPD42 sensor waarbij ze een belangrijke hack toepassen: ze plakken de opening bij het detectiegebied af zodat er geen licht op valt, dat schijnt de hoeveelheid “ruis” bij de metingen te verminderen.

Ook heb ik inmiddels de beschrijving gevonden van het gebruik van de Shinyei sensor in combinatie met The Things Network (TTN). Het voordeel daarvan is dat je sensoren ook kunt ophangen in gebieden waar je geen toegang tot een draadloos netwerk hebt, al is dit wel een sensor waarvoor je een stopcontact in de buurt moet hebben want op een batterij gaat het vanwege de continue metingen niet werken.

Bij de beschrijving van de TTN-oplossing werd verwezen naar de behuizing die je hierboven bij het bericht afgebeeld ziet. Kost zo’n €20,- in aanschaf. Iets duurder, maar als je niet zo van het knutselen bent wat mij betreft ook wel een optie.
Lees verder….

Deel dit bericht:
dec 202017
 

Vandaag vindt in Amsterdam bij De Waag Society de workshop plaats ter voorbereiding van de meting van de luchtkwaliteit tijdens de jaarwisseling 2017-2018. Dit doen ze weer samen met het RIVM die een hele site heeft over het samen meten aan luchtkwaliteit. Ze zochten deelnemers in Amsterdam en daar woon ik niet, dus helaas. Op de site van het RIVM (b)lijkt het echter niet alleen om metingen in Amsterdam te gaan, logisch eigenlijk ook natuurlijk. Op die site staat ook dat ze dit jaar met The Things Network (TTN) en LoraWAN aan de slag gaan. Extra interessant natuurlijk.

Dichter bij huis, in Venlo, werken studenten van Fontys bij het Greentechlab aan een experiment voor (o.a.) tijdens de jaarwisseling. Omroep Venlo had er een reportage over (klik even door voor de video). Hier geen uitgebreide pagina, maar ik herken in het filmpje de Marvin van RDM Makerspace, dat betekent in ieder geval dat ze ook met LoraWAN aan de slag gaan. Niet duidelijk is of ze dan KPN gebruiken (en bv een demo-account) of “gewoon” TTN. De standaard bijgeleverd temperatuur en vochtigheidssensor zit er ook aan. Ik kan in het filmpje niet zien welke sensor ze gebruiken. Want daar zit nogal wat variatie in.

Het RIVM heeft er een hele pagina over online staan (en de website bevat nog veel en veel meer info). Het wordt dan al heel snel “technisch” met term en als PM 2.5 en PM 10. De getallen 10 en 2.5 verwijzen naar de afmetingen van deeltjes die gemeten kunnen worden in microns (micrometers). Dan heb je het over klein en nog kleiner. Het RIVM blijkt te meten met PM10, dus deeltjes van 10 micrometer en kleiner. Dat is een beetje balen want de sensoren die ik heb liggen (nog niet getest overigens) meten 2,5 micrometer en kleiner. Dat lijkt dan nauwkeuriger, maar als we het hebben over “fijnstof” dan telt alles van 10 micrometer en kleiner mee.  En dus is het handiger om in diezelfde maat te meten. Overigens, voor fijnstof geldt hoe kleiner de deeltjes hoe slechter en hoe minder van alles hoe beter. Er is geen veilige ondergrens.

Ik heb het RIVM om meer info gemaild. De sensor die zij gebruikten, de Shinyei PPD 42NJ  zou ik deze week nog in huis moeten kunnen hebben. De aansluiten op de Marvin moet relatief gemakkelijk zijn, dan zou het vooral gaan om de vraag hoe ik verbinding maak met de centrale backend van het RIVM om er voor te zorgen dat mijn data uit Deurne ook in hun overzicht/meting opgenomen wordt.  Wordt (hoop ik) vervolgd.

p.s. de kaarten met overzichten van de niveaus fijnstof zijn best verontrustend.

Deel dit bericht: