nov 112015
 

Trendrapport_2015Gisteren is de vierde editie van het trendrapport open en online onderwijs aangeboden. Je kunt de digitale versie hier downloaden.

In het vierde jaar weer een iets gewijzigde naam, waar het in 2012 en 2013 ging om een trendrapport open educational resources, in 2014 om open education (met een sterke nadruk op MOOCs) is er dit jaar voor gekozen om aan te sluiten bij de (ietwat verwarrende) naamgeving van o.a. de stimuleringsregeling van OCW.

Alweer een trendrapport? Zijn er dan zo veel nieuwe trends te signaleren sinds vorig jaar? Dat valt eigenlijk wel mee, of tegen. Natuurlijk, er staan onderwerpen in die er voorgaande jaren niet in stonden zoals proctoring. Learning analytics krijgt een duidelijke plek.

Geoffrey Moore - chasm

Geoffrey Moore – kloof tussen innovators, early adopters en de rest

En, zo leest ook het nieuwsbericht van SURF, we zijn de pioniersfase voorbij. Dat was een uitspraak waarvan ik niet wist of ik me er zorgen om moest maken of hard om moest lachen. Want dat zijn uitspraken die ik vaker gehoord heb voor andere onderwerp rond ict en onderwijs. En eigenlijk betekende het vooral dat de groep pioniers een ontwikkeling had doorlopen waardoor ze het gevoel hadden dat “het” nu onderdeel van de staande organisatie/activiteiten was. Voor de anderen voelt dat dan nog lang niet zo. Sterker nog, er is dan een kritiek punt bereikt. Zie ook de afbeelding van Geoffrey Moore hiernaast op basis van de bekende technology adoption curve. Ik denk dat het correct is dat je de innovatoren aan boord hebt, een groep early adopters eveneens. En dan kun je dat zowel op het niveau van individuen als van complete onderwijsinstellingen zien. Maar ik denk dat we pas van het voorbij zijn van de pioniersfase kunnen spreken als we die (moeilijke) sprong naar de (vroege) massa hebben weten te zetten. En anders dan de auteurs zie ik die kloof nog niet overbrugd op dit moment.

Dat is op zich helemaal niet erg. En het ook niet zo dat de auteurs geen aandacht hebben voor de stappen die de onderwijsinstellingen nog moeten zetten. Maar het stellen dat onderwijsinstellingen een open policy op instellingsniveau moeten formuleren of het realiseren van duurzame ondersteuning van docenten en samenwerking tussen docenten onderling, is nog wat anders dan het daadwerkelijk laten gebeuren ervan.

En dus?
Ik hoop dat in de editie 2016 meer en bredere voorbeelden te vinden zijn van hoe die kloof overbrugd wordt. Nou kan ik me voorstellen dat een trendrapport niet in detail kan gaan, dat kan/mag natuurlijk ook gewoon in losse deelrapporten.
Los daarvan is dat op zichzelf ook wel al weer een mooie ontwikkeling wat mij betreft dat we rond dit onderwerp (open onderwijs) nu al een paar jaar (in toenemende mate) de ontwikkelingen en ervaringen documenteren en verspreiden via SURF. Doen “we” toch wel goed.

 

Deel dit bericht:
jul 132015
 

Menukaart_online_onderwijs SURF heeft vandaag de Menukaart Online Onderwijs gepubliceerd. Het is een PDF met een stappenplan van stappen die je moet zetten als je online onderwijs wil gaan ontwikkelen. Hij is ontwikkeld voor docenten die aan de slag willen met het ontwikkelen van een online cursus. Aldus de toelichting.

Ik vind het op zich logische stappen, maar ik vraag me ook af of een individuele docent hier echt iets mee kan. Ik neem aan dat in een aantal gevallen hij/zij na het lezen vooral zal weten met welke vragen naar de interne ondersteuningsdienst te gaan. Niet dat “wij” dat dan weer erg vinden natuurlijk. En het heet ook een menukaart, niet recept, er lijkt de veronderstelling in te zitten dat de docent niet zelf kookt.

De bewering over de achterkant: Wilt u liever direct aan de slag, dan kunt u op de achterzijde van de poster een eigen online cursus samenstellen met de daar gepresenteerde ‘ingrediënten’: leermaterialen, apps, tools, diensten en werkvormen. vind ik echter ronduit misleidend. Die achterkant is zó compact en alleen bestaande uit steekwoorden dat geen docent daar voldoende aan heeft om direct aan de slag te kunnen. Het is alsof je een aantal namen van exotische ingrediënten opnoemt en dan zegt dat je dan meteen aan de slag kunt met het koken van een heerlijke maaltijd.

Blijf ik dus toch een beetje met de vraag zitten of de doelgroep iets kan met de kaart.

Deel dit bericht:
nov 182014
 

Thema_uitgave_open_online_onderwijs_2Het is hier in Washington DC nog maandag, in Nederland al dinsdag, maar ik mág dus nog zeggen: “Vandaag is dan eindelijk de stimuleringsregeling Open Online Onderwijs van start gegaan” 😉
We hebben er even op moeten wachten, maar nu staat de info online. Het geheel bestaat uit twee delen, en ik citeer even uit het persbericht:

Stimuleringsregeling
Instellingen kunnen tot 3 februari 2015 in een projectvoorstel uitwerken hoe zij open en online onderwijs in hun eigen context willen inzetten. De subsidie bedraagt maximaal 100.000 euro per project en moet door de instellingen worden gematcht met ten minste vijftig procent eigen middelen.

Flankerend onderzoek NRO
Naast de projecten van individuele instellingen komt er ook een overkoepelend onderzoek naar open en online onderwijs. Het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) opent hiervoor een call for proposals. Dit onderzoek – met een budget van 1.350.000 euro – gaat de projecten uit de stimuleringsregeling in samenhang bekijken en combineren met enkele fundamentele onderzoeksthema’s rondom open en online onderwijs. Het doel is meer inzicht te krijgen in hoeverre open en online onderwijs kan bijdragen aan verbetering en vernieuwing van het hoger onderwijs. Dit flankerend onderzoek heeft een maximale looptijd van vijf jaar en hanteert 27 januari 2015 als deadline voor aanvragen. Op 6 januari 2015 dienen instellingen hun intentie voor het indienen van een aanvraag kenbaar te hebben gemaakt aan de hand van een intentieverklaring.

Meer informatie over de stimuleringsregeling kun je hier vinden, informatie over het NRO-onderzoek staat hier en inschrijven voor de voorlichtingsbijeenkomst van 3 december kan hier.

En als je dan toch informatie over Open en Online Onderwijs aan het verzamelen bent, kijk dan ook eens naar editie 2 van de thema uitgaves over Open en Online Onderwijs, dit keer over kansen voor campus onderwijs.

Deel dit bericht:
sep 282014
 

Make_a_copyDe Learning to Teach Online MOOC is inmiddels afgelopen, maar dat betekent in dit geval gelukkig niet dat de bronnen uit de MOOC niet meer beschikbaar zijn. De video’s staan dan weliswaar (nog?) niet op YouTube (dus downloaden als je ze wil bewaren!), maar de MOOC bevat ook een “suggested resources” lijst die samengesteld is op basis van input van de mensen die de MOOC opgezet hebben en de cursisten zelf.

Die lijst is samengesteld op basis van input die verzameld is via een Google formulier en is dan ook opgeslagen in een Google spreadsheet en daarmee ook buiten de MOOC beschikbaar.

Het is een uitgebreide lijst verwijzingen, soms heel specifiek naar individuele bronnen, op andere momenten naar complete websites.

Om er nou zeker van te zijn dat de lijst niet alsnog zou verdwijnen omdat het bijbehorende Google account (bv) zou verdwijnen, heb ik een kopie voor mezelf gemaakt. Wel zo handig. Dat kun je doen via File > Make a copy. Dan krijg je een kopie van het bestand in je eigen Google Drive.

Deel dit bericht:
apr 112014
 

atFontys_e2_0 Tijdens het Docentevent gisteren, werd ook de tweede editie van het @Fontys (digitale) Magazine gepresenteerd. Gasthoofdredacteur voor deze editie is collega Piet van den Boom van Fontys Hogeschool Communicatie. Over 6 maanden gaat hij met pensioen, hij heeft een schat van ervaring en laat zien dat je niet jong qua leeftijd hoeft te zijn om over innovatie van het onderwijs na te denken. Dat hij in staat is die ideeën visueel weer te geven helpt daarbij zeker ook nog. Piet heeft voor die tweede nummer de toekomstbestendigheid van Fontys onder de loep genomen: Waar staat Fontys in 2020?

Net als Piet hoefde ik geen twee tellen na te denken toen ik gevraagd werd of ik ook een bijdrage wilde leveren binnen het thema “Inspiratie”. En toen wist ik nog niet wat Piet in zijn inleiding zou opnemen:

Pierre Gorissen wilde ik aan het woord laten omdat digitalisering een wezenlijk onderdeel is van modern onderwijs. Hij heeft een scherpe visie op de manier waarop we kansen op dit terrein kunnen benutten om te komen tot toekomstbestendige, didactische (werk)vormen.

Wow, dat is nog eens een mooie introductie. Ik sta binnen het thema “Inspiratie” tussen Thom de  Graaf (voorzitter Vereniging Hogescholen), Jan Welmers  (lid CvB Fontys) en Joep Julicher (dienst Huisvesting en Facilitaire Zaken). In tekst was er ruimte voor 400 woorden, dus dat moest beknopt. Daarom was mijn antwoord op de eerste vraag “Zijn we anders gaan leren?” ook duidelijk: “Studenten leren niet anders: de wereld is veranderd! Wij brengen ze bij hoe ze in een snel veranderende omgeving kunnen functioneren. En daar hoort ‘online’ bij. Deze maatschappij vraagt andere vaardigheden van ons, en het onderwijs moet studenten daarop voorbereiden”.

Het complete artikel en het magazine zelf is hier te vinden. Bij het artikel is ook een kort filmpje te vinden waarin ik in wat meer woorden op aanvullende vragen in kon gaan.
atFontys_e2_1 atFontys_e2_2 atFontys_e2_3 atFontys_e2_4

Mijn favoriete onderdeel van de twee edities van het magazine is tot nu toe overigens het colofon. Dat is namelijk een onderdeel van een magazine dat normaal gesproken alleen even snel doorgekeken wordt door de mensen die er aan meegewerkt hebben (om te zien of ze er ook echt in staan), maar bij het @Fontys magazine staan daar ook de favorieten van de eindredacteur, in dit geval van Piet. Ook nu (net als bij de vorige editie) met een minimum aan woorden, maar vooral beelden en geluid. Mooi.

Deel dit bericht:
mrt 132014
 

Flexibel_hoger_onderwijs_voor_volwassenenGisteren verscheen het adviesrapport “Flexibel hoger onderwijs voor volwassenen“. Het is een rapport van een commissie onder leiding van Alexander Rinnooy Kan aan het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de te nemen maatregelen die zouden moeten leiden tot een grotere deelname van de volwassen beroepsbevolking, zoals dat dan zo mooi heet, aan het hoger onderwijs.

Het gaat namelijk niet goed met de deeltijdopleidingen binnen het hoger onderwijs. Het aantal ingeschreven deeltijders neemt al een paar jaar af. En deelname blijft al helemaal achter als je het vergelijkt met internationale getallen over deelname aan deeltijd hoger onderwijs.
Ik was bij voorbaat heel benieuwd naar de rol die online onderwijs in het rapport gekregen had, want als ik vanuit het HBO onderwijs kijk dan lijkt me dát nou juist een plek waar we winst zouden moeten kunnen halen.

Het advies bevat een korte beschrijving van de stand van zaken en ontwikkelingen en daarna een tiental aanbevelingen, die ik hierna kort zal bespreken.
Lees verder….

Deel dit bericht: