mrt 272017
 

I will do this post in English because the number of potential readers will increase, and because I do have some additional questions that are more likely to be answered this way.

So, last weekend I played around with my Pycom LoPy boards. A while back they announced that it would finally be possible to setup a LoRaWAN Nano Gateway with TTN (The Things Network) using the board. Now, I know there are fierce discussions about this, yes, I do realize that “There are no true or half true LoRaWAN (or even π % true) devices. There are LoRaWAN devices and non LoRaWAN devices“. In my case I simply want to be able to experiment with LoRaWAN and get some nodes connected for testing. Without TTN coverage in my home village that is not going to happen. Now, I might pay for the 300-400 euro for a simple “true” gateway, but it means I will have to have a working setup first. Otherwise I am not sure that it will ever work. But this post is not about The Things Network, nor about Pycom and the Lopy boards. There is a webinar scheduled this week, hopefully after that I will be able to set things up.

It is just an introduction as to why, when I unboxed the Marvin board that got delivered earlier this week, I was not that hopeful about actually getting it to work. And I was wrong. 🙂

Lees verder….

Deel dit bericht:
feb 282017
 

Ik moet bekennen dat ik wel een beetje baalde vanochtend toen ik las over de nieuwe Raspberry Pi Zero W. Ik heb zelf namelijk een paar Zero-exemplaren in huis, heel moeilijk om aan te komen overigens en heb daar Bluetooth en WiFi aan toegevoegd via een los kaartje. En nu komt de nieuwe versie van de Pi Zero uit die beide al óp het bordje zelf heeft zitten. Daar wordt hij dan wel 2x zo duur van als de oude versie maar voor 9,60 GBP (excl. 4 GBP verzendkosten naar Nederland) is dat natuurlijk nog steeds een koopje. Voor € 16,60 heb je er eentje in huis.

De productie van een nieuwe telg aan de Raspberry Pi familie is meestal nogal een probleem, maar deze keer hebben ze blijkbaar voorzien in een hogere productie. Toch is ook nu weer het aantal dat je per direct kunt bestellen nog beperkt tot 1 per klant.

Je kunt hier een overzicht van leveranciers vinden die hem verkopen.

Wat kun je er allemaal mee doen? Je zou er bv een Raspberry Pi NoIR Camera Module V2 bij kunnen kopen, een verloopkabel zodat je hem op de Pi Zero aan kunt sluiten en een ZeroView houder. Dan kun je Pi Zero tegen het raam aan plakken, een USB-kabel voor de 5 Volt voeding aansluiten en dan automatisch foto’s maken van dieren die in je tuin voorbij komen. Eigenlijk moet je dan nog een infrarood led of twee aansluiten op de Raspberry Pi + een LDR die er voor zorgt dat ze alleen aanschakelen als het donker is (en de Pi Zero alleen foto’s laat maken als het donker is) en dat is dan natuurlijk meteen weer een mooi extra project waarbij je dan ook de GPIO pinnen van de Pi Zero kunt leren gebruiken. Dat kon natuurlijk met de oude Pi Zero ook al, maar nu hoef je geen dongle voor Wifi meer aan te sluiten.

Wil je specifiek de Bluetooth op de Pi Zero W gebruiken, dan kun je er een Eddystone URL beacon van maken of een iBeacon transmitter. Je kunt er ook een beacon tracker mee maken die je een seintje geeft als een beacon in de buurt is. In  alle gevallen heb je niet meer nodig dan een micro-SD kaartje voor het OS en een 5V voeding.

Lees verder….

Deel dit bericht:
jan 112017
 

Ik moet bekennen dat mijn antwoord op de vraag uit de titel eigenlijk altijd wel was “Mja, best wel” of iets langs die lijnen. Immers, de ingebakken firewall van mijn Ziggo-router houdt een oogje in het zeil voor wat betreft het verkeer dat van buiten naar binnen komt, ik heb geen servers die poorten open moeten hebben, als ik van buiten contact moet hebben met dingen binnen het thuisnetwerk, dan doe ik dat via een VPN-verbinding. Het Wifi-netwerk gebruikt WPA2-versleuteling. Ja, zit wel goed.

En toch vrees ik dat de boodschap “New year’s resolution for IoT vendors: Start treating LANs as hostile” niet alleen een verstandig advies voor leveranciers van Internet of Things (IoT)-apparaten is. Want het aantal apparaten dat hier aan het netwerk hangt is ook schrikbarend aan het groeien. Want uiteraard ben ik al lang niet meer de enige die daar over gaat. En zelfs dan: een iPad, een Android smartphone, een Windows 7 laptop van het werk, een Windows 10 desktop van mezelf. Dat zijn al 4 devices van mijzelf alleen die bijna dagelijks online zijn. Dan heb ik het niet over de telefoons van de kinderen, mijn partner, de drie andere laptops + 1 iPad die we in huis hebben, de Wii, de TV, de verschillende Raspberry Pi servertjes die hun eigen taak hebben (waaronder als VPN-server), de NAS (die al wat ouder is), de KODI-player die aan de TV hangt, de Apple-TV, de Chromecast, de Blu-ray-speler, ….

Op het moment dat een van die geïnfecteerd raakt met malware, dan heb ik niet veel meer aan dat voor alsnog veilige slot op de deur dat de firewall van de Ziggo-router nu nog biedt tegen de boze buitenwereld. En een deel van de apparaten die verbinding maakt met het netwerk (de laptops en de smartphones) komt natuurlijk ook buiten dat netwerk online en dus mogelijk in aanraking met malware.
Natuurlijk, virusscanners beschermen de laptops, gezond verstand voor wat betreft het installeren van apps op de smartphone helpt, maar het kan waarschijnlijk geen kwaad om de komende vakantie ook eens een rondje langs de verschillende apparaten te maken om in te schatten waar en hoe ze wat robuster af te schermen zijn.
Hoe zit dat met jouw netwerk thuis? Hoe veilig is dat?

Deel dit bericht:
jan 092017
 

De vakantie is al weer voorbij, dus dit project zal waarschijnlijk even moeten wachten. Maar ik wilde e.e.a. toch al even “noteren”. Ik kwam er namelijk achter dat mijn CV-ketel ondersteuning heeft voor OpenTherm. En dat biedt mogelijkheden. Want eigenlijk vind ik het wel jammer dat mijn ATAG WiZe gewoon een “domme” thermostaat is. Maar zo’n flitsend kastje dat ook info naar de leverancier stuurt of waar ik maandelijks een abonnement voor betaal, dat hoef ik ook niet.

In plaats daarvan kan ik een OpenTherm Gateway tussen mijn CV-ketel en (bijvoorbeeld) een Raspberry Pi plaatsen. Met een script kan ik dan het geheel aan mijn reeds aanwezige MQTT-server koppelen en daarmee ook aan mijn OpenHab server. Daarmee kan ik dan de activiteiten van de CV-ketel uitlezen en aanpassen, voor zover de thermostaat dat al niet doet.

Heel erge haast heeft het niet. Ik heb de WiZe nu ook al zo ingesteld dat hij ’s nachts en overdag de thermostaat lager zet met uitzondering van het weekend en de dagen dat een van ons thuis werkt/studeert. De OpenTherm gateway maakt het mogelijk om ook vanaf afstand de thermostaat te beïnvloeden, door hem bijvoorbeeld tijdens de vakantie uit te schakelen, tijdelijk warmer te zetten etc.

De kant en klare versies van de Opentherm Gateway kit zijn uitverkocht. De kit die je zelf moet solderen is wel nog te bestellen en ja, zelf samenstellen is natuurlijk veel leuker, maar dan moet het dus nog even wachten.

Twee links om bij de hand te houden:
* Topic op Tweakers hierover
* De bronpagina van alle info

Deel dit bericht:
jan 052017
 

Ik moet even wat code parkeren naar aanleiding van wat “vakantie-uitzoekwerk”. Ik heb mijn DIY ontvanger en zender voor 433.92Mhz, voor het schakelen van mijn lampen, de kerstboom etc. vervangen door een RFXcom RFXtrx433E USB 433.92MHz Transceiver. Natuurlijk is zelfgebouwd heel leuk en leerzaam, maar de RFXcom heeft al meteen laten zien dat hij een stuk betere ontvangst heeft dan mijn eigen creatie. Net als de andere systemen, communiceert de RFXcom niet rechtstreeks met mijn OpenHab systeem, maar via een MQTT-server.

De RFXcom adapter hangt aan een Raspberry Pi machine. Niet die waar de MQTT-server en OpenHab zelf op staan, dat bleek net wat veel van het goede. Onhandig is dat RFXcom zelf geen Debian software beschikbaar stelt. Maar gelukkig zijn er anderen die daar  voor gezorgd hebben.  Zoals Anton, die deze code in Python beschikbaar gemaakt heeft.

Welke protocollen in RFXcom?
Stap #1 is om te bepalen welke protocollen de RFXcom moet ondersteunen bij het ontvangen. Hoe minder hoe beter, dan raakt hij minder in de war. Welke protocollen de verschillende apparaten gebruiken kun je opzoeken, maar je kunt ook de rfxcom applicatie opstarten en luisteren naar wat er binnen komt. Alleen, die draait niet op Debian. Een optie is om de adapter “door te verbinden” naar een poort op de Raspberry Pi en dan vanaf een andere computer verbinding te maken. Dit kan met de tool “socat”, die je even moet installeren op de Raspberry Pi en dan moet je het volgende commando runnen:
sudo socat tcp-listen:10001,fork,reuseaddr file:/dev/ttyUSB0,raw &
Het is wel belangrijk om daarna het proces weer te killen, want het Python-script en socat kunnen niet tegelijkertijd gebruik maken van de USB-poort.
Lees verder….

Deel dit bericht:
nov 292016
 

Nee, ik ben niet bang dat ik komende kerstperiode teveel Glühwein drink en dan van zottigheid tegen mijn kerstboom ga staan lopen kletsen. Het was echter een vraag die toch wel in me op kwam toen ik bovenstaand filmpje van Adafruit bekeek. Daarin koppelen ze een Alexa en een Echo aan een ESP8266. Het resultaat is dat ze met spraakcommando’s in staat zijn om bv een relais te schakelen of om LED’s aan te laten schakelen.

Vorig jaar heb ik voor het eerst de verlichting van onze kerstboom op afstand bestuurbaar gemaakt (de verlichting dan) met mijn smartphone. Sindsdien zijn er meer apparaten in huis op onze OpenHab server aangesloten, en komende kerstperiode zal dat dus in ieder geval geen uitdaging meer zijn. En je weet, dan is er dus ruimte voor nieuwe uitdagingen.

Om meteen maar even de conclusie te verklappen: nee, het zal dit jaar naar verwachting niet gebeuren.

Heel belangrijke praktische reden: de Alexa en Echo Dot zijn nog niet in Nederland te koop. Los daarvan is een apparaat van bijna 200 dollar ook wel heel erg veel geld om tegen mijn kerstboom te kunnen praten.

Maar als ik Amazon Alexa zeg, dan denk ik natuurlijk ook aan de Google Home. Is dat dan wellicht een alternatief?

Lees verder….

Deel dit bericht:
nov 122016
 


Na de LoPy loopt er op het moment weer een LoRa Kickstarter campagne: de Marvin, een project van RDM Makerspace uit Rotterdam.

De Marvin verschilt op een aantal punten van de LoPy.
marvin

Zo beschikt hij niet over WiFi of BLE (Bluetooth Low Energy), is er geen sprake van een externe antenne (zat blijkbaar wel bij de prototypes) en is er geen ondersteuning voor microPython ingebakken.
Daar staat tegenover dat hij een USB-aansluiting heeft zodat je hem eenvoudig (zonder extra uitbreiding) via de USB-poort van de computer aan kunt sluiten en kunt programmeren én je hem eenvoudig op een powerbank kunt steken om hem te laten functioneren. Ook zitten er vijf “Grove” aansluitingen op waarmee je eenvoudig sensoren aan kunt sluiten (mits die ook een Grove aansluiting hebben).

Ook de chip is anders, de LoPy gebruikt de gloednieuwe ESP32 terwijl de Marving gebruik maakt van de toch al wat oudere Atmel 32u4. Tot slot is hij net wat duurder. Een LoPy kun je al kopen voor €29,95. Koop je het ontwikkelbord erbij (wel zo handig) dan komt daar nog eens €16,- bovenop, een antenne set nog eens €9,-
Dan nog, bij die complete set, zit je lager dan de €70,- die de kale Marvin moet gaan kosten. Het zal dus van het gebruiksscenario’s af gaan hangen wat je voorkeur heeft.

 

Deel dit bericht:
okt 042016
 

ct66n4rxgaapi7wDe middag was voor het Seminar Internet of Things. Een voor SURFnet niet technisch seminar over the Internet of Things. Margo Emmen, een van de spreeksters, werkzaam bij het Huis van Morgen vond het allemaal nog best wel technisch en ik kan me dat een beetje voorstellen gezien haar achtergrond. Maar het enige wat daardoor jammer was, was dat ze de indruk leek te hebben dat ze ons daarom niets te vertellen had. Terwijl zij als gebruikers van internet of things enerzijds bij uitstek de use-cases aanleveren (dementerende senioren), de bestaande toepassingen uittesten (o.a. wuzzialert) én een locatie zijn waar gebruikers uit het veld (in dit geval zorgprofessionals en anderen) terecht kunnen. Em zo’n keten is cruciaal om IoT van speeltje voor nerds te maken tot nuttige toepassingen voor “gewone mensen”. Nou ja, ik vond het zinvol.
Dat gold ook voor het verhaal van de Coöperatieve Universiteit Amersfoort, dat enerzijds een hoog houtje-touwtje karakter had, maar anderzijds wel ook het verhaal van SURFnet over LoRaWAN (“je kunt er eenvoudig mee aan de slag”) bevestigden met hun voorbeelden van hoe burgers onderzoek kunnen doen naar de veranderingen in hun leefomgeving.
Het verhaal van Wienke Giezeman had ik nog niet eerder van hemzelf live gehoord, maar kende ik inmiddels wel al van o.a. het filmpje bij de Kickstarter van The Things Network en de verhalen die ik er intussen over gelezen had. Voor mij kan het wat dit betreft niet snel genoeg zo zijn dat er een landelijk dekkend netwerk via TTN beschikbaar is, dan kun je tenminste er vanuit gaan dat je sensor ook een gateway weet te vinden. Én ik hoop dat hun businessmodel solide genoeg is zodat die backbone dan ook in de lucht kan blijven (zónder dat wij er apart voor hoeven te betalen, als het voor mijn eigen dorpje vergt dat ik een gateway aan mijn schoorsteen zou moeten laten monteren dan vind ik dat prima).
Het verhaal van Paul Havinga van de Universiteit Twente was gewoon indrukwekkend. Als iemand zegt “IoT, dat doen wij al 15 jaar” dan klinkt dat opschepperig. Maar Paul had meer dan genoeg projecten en voorbeelden die hij allemaal maar kort kon aanstippen om te laten zien dát zij dat inderdaad al zo lang doen. Mooi.
En als ik de ene Paul noem, dan kan ik natuurlijk niet anders dan Paul Dekkers van SURFnet ook noemen. De samenvatting die hij vandaag gaf was niets nieuws voor mij, maar hij timmert binnen SURFnet hard aan de weg als het gaat om het toelichten van de technische kant van LoRaWAN.

Kortom, een nuttige dag in Utrecht vandaag. Ik denk dat er nog wel een groot verschil zit tussen het onderwijsmateriaal dat SURFnet wil gaan ontwikkelen op dit gebied en het materiaal dat wij zouden kunnen gebruiken. Immers, IoT is ook zinvol binnen makeronderwijs, binnen techniek onderwijs, is ook stukje van ict-geletterdheid kennis van leerlingen en leraren. Maar dan eigenlijk op het niveau van Margo Emmen, op het niveau van eindgebruikers, op het niveau van “ik heb een uitdaging/probleem, hoe los ik dat op?”, stel je hebt een bootje en je wilt daar een vochtdetector inbouwen, wat dan? Dat moet dan een stapje of 2-3 minder technisch dan wat je een student elektrotechniek zou kunnen leren.

De tweets:
Lees verder….

Deel dit bericht:
sep 142016
 


Het woord “Mesh-netwerken” in titel is eigenlijk helemaal fout, het zijn eigenlijk “Mesh networks” in het Engels over “Vermaasde netwerken” in goed Nederlands. Maar bij vermaasde netwerken zijn er nóg minder mensen die een idee hebben waar ik het over heb. Dus ook nu eerst even wat achtergrond: normaal gesproken als wij met onze laptop, iPad, smartphone of ander draadloos of zelfs bekabeld apparaat verbinding maken met het / een netwerk, dan is er een duidelijke rolverdeling. De laptop, iPad etc. is een node die verbinding maakt met een ander apparaat dat als belangrijkste taak heeft om toegang te verlenen tot het netwerk, tot internet, tot een server etc.
Dat kan een Wifi router zijn die het signaal van jouw apparaat ontvangt en dan doorgeeft via het bekabelde netwerk naar een ADSL router of een andere aansluiting met het internet etc.
Kenmerkend daarbij is dat er een infrastructuur beschikbaar is die daar specifiek voor aangelegd is. Maar wat nou als je sensoren hebt die op plekken moeten kunnen functioneren waar je geen vaste netwerkaansluiting hebt of waar nog geen WiFi-netwerk ligt of geen netwerk waar jij toegang toe hebt? In het bos of gewoon in een stad zelfs?

Dan kun je kiezen voor een netwerktechnologie die een heel groot bereik heeft, zoals bij een LoraWAN of je kunt betalen om toegang te krijgen tot een WiFi-netwerk van een ander of een mobiel netwerk (via GPRS of 3G/4G).
Maar wat nou als het helemaal niet zo noodzakelijk is dat je verbinding maakt met de buitenwereld. Wat als je eigenlijk vooral wilt kunnen communiceren met andere nodes die bij jou in de buurt zijn? Bijvoorbeeld met andere robots (zoals in dit voorbeeld), of wellicht straks zelfs andere zelfsturende auto’s.

Dan is een mesh-netwerk een oplossing. Daarbij is elke node gelijkwaardig aan elkaar en is er geen specifieke infrastructuur voor de onderlinge communicatie nodig. Vroeger, toen al die netwerken via kabels moesten worden aangelegd, was dat moeilijk schaalbaar (alles met alles verbinden via kabels wordt al snel een warboel), maar tegenwoordig met draadloze netwerken (via WiFi, Bluetooth of wellicht straks via Lora) is dat veel eenvoudiger.

De demo hierboven is leuk, het laat goed een sterke eigenschap zien: valt een node uit, dan werken de anderen gewoon verder, komt er eentje bij, dan wordt hij automatisch in het Mesh-netwerk opgenomen. Maar het gaat hier wel om een heel naïef netwerk waarbij elke node automatisch ook de informatie van de andere nodes vertrouwd. En dat zal niet altijd het geval zijn. Ook moeten de pakketten data die rondgestuurd worden niet té groot worden anders is elke node voornamelijk bezig met het afhandelen van de data van de andere nodes.

De code voor bovenstaand voorbeeld is hier op Github te vinden.

Deel dit bericht:
sep 082016
 

lopyZo is het een tijdlang zo goed als stil rond LoRaWAN en dan komen er opeens meerdere berichten voorbij erover. Tijd dus voor een korte update.
Eerst even de nieuwsberichten voor als je heel weinig tijd hebt:

Ik zal er zo iets meer over vertellen, maar het kan natuurlijk zijn dat je nu denkt: wat is LoRa / LoRaWAN? 
LoRa en LoRaWAN zijn merknamen van de LoRa alliance, LoRa is een van de manieren waarmee je een Low Power Wide Area Network (LPWAN) kunt opzetten (en dat heet in het geval van LoRa dan een LoRaWAN). Een concurrent van LoRA is NB-IoT (zie daarvoor ook dit bericht). Om het concept te begrijpen is het eigenlijk voldoende om naar de naam “Low Power Wide Area Network” te kijken: het is een netwerk dat over grote afstanden kan communiceren (Wide Area Network), dan heb je het in ideale situaties over kilometers. En het is “Low Power” waarbij het gaat om sensoren die weinig bandbreedte verbruiken. Dus geen webcam die in 4K data verstuurd over grote afstanden, maar bv een sensor die de temperatuur, luchtkwaliteit, aantal voertuigen dat voorbij komt etc. en die info doorstuurt naar een gateway die op zijn beurt wél aan het internet aangesloten is. De kosten van die dataverbinding kunnen dan laag zijn (bv bij KPN) of helemaal gratis (het idee achter het The Things Network). Dat laatste (gratis) zou mogelijk zijn als genoeg bedrijven / individuele gebruikers een gateway installeren waarmee ze een beetje van hun meestal tamelijk ruime bandbreedte beschikbaar stellen voor het LoRa-verkeer.

De LoPy Kickstarter

Vorig jaar waren er niet lang na elkaar 2 Kickstarter campagnes waarbij LoRa centraal stond. De eerste was van The Things Network, waarvan de oprichter op 4 oktober ook bij SURFnet zal zijn. Het idee achter The Things Network is dat het mogelijk zou moeten zijn om een landelijk dekkend LoRaWAN op te zetten waar iedereen gratis gebruik van kan maken. Daartoe zijn ze bezig met de ontwikkeling van een (relatief) goedkope LoRa Gateway.
Het idee zou haalbaar moeten zijn omdat elke Gateway een heel groot gebied kan afdekken, in mijn geval zou ik mijn hele dorpje kunnen afdekken.

Ik heb toen niet met die Kickstarter meegedaan omdat het sowieso voor het eerst was dat ik van LoRaWAN hoorde en ik toen (en nu nog steeds) voor privégebruik wat meer moeite heb met het vinden van use-cases. De strijd met KPN om als eerste een landelijk dekkend LoRa-netwerk te realiseren hebben ze overigens verloren, de Kickstarter heeft vertraging opgelopen. Dat laatste is overigens niet vreemd bij Kickstarter-projecten en dat weet je als het goed is als je er aan meedoet. Specificaties worden soms tijdens de campagne nog definitief gemaakt, aantallen te produceren exemplaren zijn afhankelijk van het succes van de campagne (een succesvolle campagne haalt veel geld binnen maar heeft vaak ook daarna praktische uitdagingen tijdens de productie) etc.

Toen daarna echter de LoPy Kickstarter voorbij kwam, wist ik inmiddels iets meer over LoRa en heb ik besloten om wél mee te doen. De LoPy is qua fysieke omvang en qua doel beperkter dan The Things Network, maar desondanks toch een heel veelzijdig device. Naast ondersteuning voor LoRa is er Bluetooth Low Energy aanwezig én WiFi. Ondersteuning voor The Things Network is er ook en hij is in te zetten als nano Gateway met ondersteuning voor 100 gelijktijdige clients. Ik heb er 2 in bestelling, inclusief externe antenne, genoeg dus om in ieder geval eens te experimenteren met het bereik ervan in bebouwde omgeving.

Belangrijkste nadeel / risico wat mij betreft is dat die plekken waar ik niet met WiFi of Bluetooth uit de voeten kan in combinatie met een sensor, ook meteen plekken zijn waar ik niet zomaar zo’n sensor kan/mag/wil installeren. Immers, als iemand hem tegen komt, denkt “hé, leuk, die neem ik mee” (ik kan me verhalen herinneren van zenders bij bushaltes waar zoiets mee gebeurde), dan is het snel einde oefening. En daar zijn ze net wat duur voor.

De SURFnet bijeenkomst

Als ik naar het programma van de SURFacademy bijeenkomst kijk, dan gaat het zeker niet alleen over LoRaWAN, ook al staat Wienke Giezeman, initiator van The Things Network prominent in de aankondiging. De samenwerken met studenten voor zorginnovatie in het Huis van Morgen zal ongetwijfeld ook andere IoT voorbeelden bespreken (ik ben niet bij het programma betrokken).

Ik zie geen hands-on onderdelen in het programma, het lijkt me meer een mogelijkheid om voorbeelden op te halen van wat anderen al met IoT / LoRaWAN doen (en wellicht je eigen voorbeelden te delen).
Aanmelden via de website is zoals gebruikelijk gratis. Wellicht kun je het dan combineren met een bezoek aan de voorlichtingsbijeenkomst over de stimuleringsregeling open en online onderwijs die ’s ochtends plaats zal vinden. Wellicht een idee om open en online onderwijs te ontwikkelen dat door onderwijsinstellingen te gebruiken is als introductie op het gebied van Internet of Things, de maatschappelijke betekenis ervan, praktische implementatie etc. ?
Zomaar een idee.

 

 

 

Deel dit bericht:
 Reacties uitgeschakeld voor Internet of Things / LoRaWAN Nieuws  Tags: , ,