Het is weer zover: de enige zaterdag in het jaar dat ik ook naar Nijmegen ga, de zaterdag van de regiofinale First Lego League. Nou ja, één van de regiofinales dan, maar die waar de HAN en iXperium bij betrokken zijn samen met de buren het Junior Technovium.
Voor wie niet weet wat First Lego League is, de kop op de website beschrijft het eigenlijk het meest compact: In teamverband aan de slag gaan met robotica binnen een maatschappelijk thema.
In ons geval gaat het om de Challenge, de leerlingen dus in de categorie 9 t/m 15 jaar, bovenbouw primair onderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs. Een belangrijk deel van de Challenge betreft het bouwen en programmeren van een robot (jazeker van Lego) die op een parcours een aantal opdrachten moet vervullen. Je kunt op YouTube filmpjes vinden van de opdrachten van elk jaar en ze zijn niet gemakkelijk. Dus niet iets wat een slimme leerling even op een regenachtige zondagmiddag voor elkaar krijgt.
Daarnaast werken de leerlingen aan een maatschappelijke opdracht aan een oplossing. Die presenteren ze aan een jury en krijgen dan punten voor de originaliteit daarvan, de samenwerking binnen de groep, de presentatie etc.
Ik zit sinds 2019 in de jury, nog niet eens zo lang dus, tijdens Corona hebben we het een jaar online moeten doen, via Teams. Was anders, had ook zo zijn charme omdat we toen bij de leerlingen op school kwamen en we bij een van de groepen zo heel een heel trotse rondleiding door hun lokaal konden krijgen. Vandaag zijn we bij de HAN te gast, in het gebouw van de lerarenopleiding, waar wij als iXperium in Nijmegen ook onze thuisbasis hebben.
Er is uiteraard wel wat te vinden van de First Lego League. Het feit dat het de naam en sponsoring draagt van een groot bedrijf dat natuurlijk graag producten wil verkopen (moet verkopen om te blijven bestaan) is voor sommige mensen een probleem. Het gegeven dat deelnemers toch ook nog wel vaak de leerlingen zijn die toch al extra aandacht krijgen binnen de school, de hoogbegaafde kinderen of de plusklassers is voor anderen een obstakel.
Maar als dat alles is wat je ziet, dan doe je First Lego League én de kinderen die we vandaag ook weer bezig gaan zien heel erg veel tekort. Want ik zie vandaag weer een groep jonge kinderen, nerveus, hun eigen grenzen verleggen tijdens een presentatie of demonstratie voor een groep (enge) volwassenen. Kinderen die maanden toegewerkt hebben en dan hun robot wel of juist niet goed zien presteren voor hun klasgenoten en ouders. Kinderen die het soms heel moeilijk vonden om samen te werken, eng om te presenteren, kinderen die enorm veel geleerd hebben. En ik zie ouders en leraren die nerveus zijn, soms ook niet wisten hoe hun kinderen te begeleiden of die juist wel contacten hadden binnen het onderwerp, die niet tevreden zijn met de scores die we uitdelen of vonden dat we best streng voor ze waren of die eigenlijk nog wel even willen uitleggen waarom ze echt heel hard gewerkt hebben en het toch niet niet uit de verf kwam.
Je begrijpt, als je tot hier gelezen hebt, vast wel waarom ik elk jaar weer die zaterdag in mijn agenda blokkeer. En waarom waarom dit iets is wat wellicht niet perfect is, maar elke leerlingen die dit kan ervaren is winst.
Goed, maar de titel van het bericht dan? Nou, First Lego League heeft de Future Edition aangekondigd. Dat deden zij niet alleen, LEGO zelf demonstreerde tijden CES 2026 in Las Vegas ook haar nieuwe lijn producten met AI ingebouwd. Met de nadrukkelijke toevoeging van het hoofd Onderwijs van LEGO dat deze ontwikkeling geen reactie was op de opkomst van generatieve AI, maar dat ze daar voor die tijd al mee bezig waren.
Voor First Lego League betekent het dat dit jaar en de 2 editie hierna, teams nog gewoon met de bestaande hardware (LEGO SPIKE Prime/EV3/Mindstorms) mogen werken, en dat het idee is dat daarna (de pagina’s houden nog een kleine slag om de arm) iedereen over is naar de nieuwe hardware.
Voor de maatschappelijke opdracht waar ik bij betrokken ben, verandert er daardoor niet heel veel. Voor scholen vergt het een afschrijving van de huidige hardware en aanschaf van nieuw materiaal. Het blijft ook een beetje kiezen tussen twee kwaden. Het is eigenlijk heel goed dat LEGO ook met de tijd meegaat. De impact van AI op robotica, programmeren, computational thinking negeren is ook niet echt een optie. Dan ben je over een tijdje achterhaald en niet meer relevant. Natuurlijk, je kunt het zien als een slimme manier om nieuwe hardware te verkopen. Dat zullen ze zeker niet vervelend vinden. En ja, het is daarmee een concreet voorbeeld van wat we bedoelen als gesteld wordt “AI kan de kansenongelijkheid van leerlingen verkleinen én vergroten”.
Ik ben er dus nog niet uit of het een goede of slechte ontwikkeling gaat worden. Ik hoop dat het een goede ontwikkeling zal blijken te zijn. En dat ik over 3-4 jaar nog steeds die gespannen koppies voor mijn neus krijg. Ik hoop ook dat, mede als gevolg van de implementatie van de kerndoelen Digitale Geletterdheid in het funderend onderwijs méér kinderen aan de First Lego League deel gaan nemen.
We hebben Computational Thinking als begrip in Nederland nooit omarmd, vinden het vaak eng, Engels, complex. En toch is het ontzettend belangrijk om kinderen te blijven leren hoe ze dat doen. Want guess what, ook bij het gebruik van generatieve AI en vibecoding is dat een van de competenties die ze dubbel en dwars nodig hebben (naast al die andere digitale competenties natuurlijk)!
Prompt voor bovenstaande afbeelding in Google Nano Banana was “LEGO gaat ook aan de AI. Maak een afbeelding van een LEGO figuurtje dat een robot programmeert. Hou rekening met copyright etc.“. Google gaf niet alleen de afbeelding maar (ongevraagd) ook 3 bronnen mee retour:
[2]: LEGO® Education Announces Hands-on Computer Science & AI Learning Solution
[3]: LEGO® Education komt met een praktijkgerichte oplossing voor informatica en AI
