sep 162019
 

Goed, ik zal beginnen met bekennen dat ik dit ‘experiment’ wel een stuk beter had kunnen voorbereiden. Maar ja, dan was het weer zo’n formeel ding geworden in plaats van gewoon iets waar ik nieuwsgierig naar was en eigenlijk had ik ook gewoon geen tijd om het beter voor te bereiden.

Tegenwoordig ik er eigenlijk zó aan gewend dat mijn apparaten altijd weten waar ik ben, dat het me vooral ook verbaasde dat het toch nog wel het nodigde werk kostte op het moment dat je de voor de hand liggende oplossing niet bij je hebt.

Garmin Forerunner 35
Op de fiets heb ik meestal de Garmin Edge 800 bij me. Die gebruikt niet alleen GPS maar ook de trapfrequentie en snelheid via andere sensoren op de fiets om redelijk precies bij te houden waar ik fiets, gefietst heb, hoe hard, bijbehorende hartslag etc.
Een optie die ik ook vaak binnen gebruik is de Garmin Forerunner 35. Die heeft hartslagmeter en raakt niet van de slag als er géén GPS ontvangst is, maar die heeft hij gewoon ook aan boord, dus als je zonder veel poespas op een fiets wilt stappen en je route wilt opslaan (hartslag + route op basis van GPS) dan is dat apparaat ideaal. Na afloop wordt de route via de Bluetooth verbinding met mijn telefoon automatisch naar Garmin en Strava doorgestuurd.

Helaas was dat het enige apparaat dat ik niet bij me had. Hij hing nog aan de oplader en in alle hectiek voor vertrek (door omstandigheden waren alle familieleden maar net op tijd thuis) is hij daar blijven hangen.

Tijd dus om te kijken of een van de andere apparaten een bruikbaar GPS-track bestand gemaakt had. En je snapt, als het antwoord een eenvoudig “ja” was geweest, dan was dit blogbericht niet zo lang geweest.

Lees verder….

Deel dit bericht:
sep 152019
 

Afgelopen vrijdag had ik, voor de tweede keer in mijn leven, de mogelijkheid om een tocht in een luchtballon te maken. De eerste keer was samen met mijn partner, ruim 20 jaar geleden, dus nog voordat de kinderen geboren waren. Ik had tijdens de SURF Onderwijsdagen 2018 geheel onverwacht 2 tickets gewonnen voor een ballonvaart en dus besloten we 2 tickets bij te boeken en met z’n vieren te gaan.  Zoals gezegd: vrijdag 13 september was het zover.

We hadden het aantal devices wat beperkter gehouden dan maximaal mogelijk was. Geen 360-graden camera bv, maar wel de GoPro 7 Black (met de GPS-optie op aan), Olympus Tough TG-6 (die ook GPS aan boord heeft, die we tijdens het duiken nog niet gebruikt hebben), onze eigen telefoons (waarvan de Samsung Galaxy S7 en S9 prima foto’s maken) én natuurlijk de TTGO T-Beam om het bereik binnen het The Things Netwerk in kaart te brengen vanuit de ballon.

Wil je weten hoe de ballonvaart was? Dat kun je zien in foto’s hier op Twitter of als filmpje hier op YouTube

Lees verder….

Deel dit bericht:
aug 252019
 

Een van de dingen die niet kon met de goedkope RTL-SDR dongle uit China waar ik voor de vakantie mee aan de slag ging, was het ontvangen van ADS-B signalen van vliegtuigen. ADS-B staat voor Automatic Dependent Surveillance-Broadcast, een systeem waarbij vliegtuigen (of zweefvliegtuigen) op basis van hun GPS-locatie aan andere vliegtuigen, grondstations laten weten waar ze vliegen, welke richting en hoe had. Zie ook dit filmpje uit 2010 toen ze het systeem net gingen invoeren met uitleg over de werking:

Omdat het signaal door iedereen op te vangen is, kun je ook met een RTL-SDR dongle die signalen opvangen mits je een dongle en antenne hebt die geschikt zijn voor 1.090 Mhz. De eerste dongle die ik had kon die frequentie niet ontvangen, inmiddels heb ik ook een FlightAware Pro stick aangeschaft. Die is een stuk duurder dan de eerste die ik had, maar heeft dan ook meteen een versterker en filter ingebouwd. Dat maakt hem bij uitstek (uitsluitend?) geschikt voor het ontvangen van ADS-B signalen. Een antenne kun je zelf bouwen, maar ik kocht deze op AliExpress. Antennes via AliExpress kopen is altijd een beetje een gok, maar ik kan inmiddels bevestigen dat deze het prima doet. Daarbij is het echter wél belangrijk om de antenne buiten te plaatsen, dan is de ontvangst veel en veel beter dan binnen (ook op zolder). Ik heb hem net buiten het dakraam op zolder bevestigd met alleen een kabeltje van 2 meter ertussen. Een extra versterker of filter leverden geen voordelen op. De dongle is aangesloten via een powered USB-hub aan een Raspberry Pi met de image van FlightAware erop. Deze site heeft de info over het doorzenden van de data van dump1090-fa naar meerdere sites.

Buiten het dakraam is de ontvangst indrukwekkend. Berichten van vliegtuigen op meer dan 200km afstand worden opgepikt. Logischerwijs is de ontvangst naar het zuiden toe slechter omdat daar het dak tussen zit. En op die 200km afstand pik ik alleen vliegtuigen op die hoog genoeg vliegen. Dus een vliegtuig dat op 10km hoogte over Schiphol heen vliegt ‘hoort’ de ontvanger wel, een vliegtuig dat er landt niet, dan zitten er teveel gebouwen/obstakels tussen.

Doordat ik de data die mijn stick ontvangt automatisch deel met zowel FlightAware als met Flightradar24, ontvang ik bij Flightradar24 een ‘gratis’ business-account. Dat is cool want dan kun je daar veel en veel meer data van vluchten opvragen. Niet alleen data die je zelf opgevangen hebt, maar van alle vluchten die daar vastgelegd worden.
Lees verder….

Deel dit bericht:
jul 222019
 

Het is altijd een gok, vooraf al vertellen wat je aan het uitproberen bent. Maar ik deed het toch en dat betekent (uiteraard?) doorgaan totdat er een acceptabel resultaat binnengehaald wordt.
Gisteren schreef ik dus al over de uitdagingen bij het installeren van de scripts op de Raspberry Pi. Ik had de antenneset van RTL-SDR opgesteld volgens de specificaties van deze site. In eerste instantie had ik de antenne op zolder aan de binnenkant van het dakraam bevestigd.

Lees verder….

Deel dit bericht:
jul 212019
 

Na mijn initiële bericht over mijn cheapo RTL-SDR dongle was dat natuurlijk niet het einde van de experimenten. Daarom dit bericht met wat updates.

FM-ontvangst
Allereerst een aanvulling op de slechte FM-ontvangst (zie ook deze tweet). Dat bleek toch een gevalletje onkunde aan mijn kant te zijn. Ik kwam bij toeval dit Python-script tegen waarmee je een heel eenvoudige webinterface kunt maken voor rtl_fm (het tooltje dat ik op de Raspberry Pi gebruikte voor het luisteren naar radio). Op zich was het script niet zo spannend, maar naast de WBFM modulatie die ik gebruikt had, stond daar ook de optie voor FM modulatie tussen. En die zorgde voor een veel betere ontvangst van die stations.
Ok, prima, hij kan dus in ieder geval net zo goed als een normale radio ontvangen.

ADS-B en AIS ontvangst
Hoewel mijn dongle geen ADS-B signalen kan ontvangen, zou hij technisch gezien wel in staat moeten zijn om AIS-signalen te ontvangen. DIt is een systeem waarmee de transponders op boten en schepen gevolgd kunnen worden.
Op deze website staat de uitleg over hoe je e.e.a. kunt installeren op Raspberry Pi als “server” en dan je laptop als ontvanger. Helaas zit ik waarschijnlijk té ver van schepen af óf het gegeven dat ik de antenne nog in V-vorm had staan (in plaats van zoals hier aangegeven in rechte lijn) zorgde voor te slechte ontvangst. Ik kon in ieder geval niets ontvangen.

Gelukkig is er ook een website waar je al deze boten en signalen kunt volgen: http://www.scannernet.nl/maritiem/live-ais
Leuk op die site is ook dat de site op de pagina’s een livestream heeft van marifoonverkeer tussen onder andere de Zeeverkeerscentrale Brandaris. Ik kan het iedereen aanbevelen om hier gewoon een uurtje mee te luisteren, heel rustgevend.
Ze hebben meer scannerkanalen online staan: een aantal lokale kanalen en je kunt meeluisteren met luchtvaartverkeer.
Voor dat laatste kun je ook terecht op LiveATC.net, daar kun je dan specifieker kiezen met welk kanaal je mee wilt luisteren. Zo kun je bv kiezen om specifiek naar de Verkeerstoren in Eindhoven luisteren waarbij je de communicatie hoort vanuit Vliegveld Eindhoven met vertrekkende en aankomende vliegtuigen.

Omdat ik dicht genoeg bij Eindhoven zit kon ik gisterenavond (heel zwakjes) een deel van dat radioverkeer rechtstreeks met de RTL-SDR opvangen. Maar ook hier met de aantekening dat ik de antenne qua lengte (en vorm) niet optimaal voor de 122.100Mhz waarop ik wilde luisteren.

De antenne zit nu even op het raam vast in V-vorm met hoek van 120-graden ertussen en lengte van 53,4 cm per poot (volgens deze instructies) in afwachting van een volgende doorkomst van de NOAA-satellieten. Want uiteraard was het grote andere doel van de RTL-SDR natuurlijk: het ontvangen van foto’s van een weersatelliet.

Raspberry Pi NOAA Weather Satellite Receiver
De kans op echt goede foto’s was/is bij voorbaat al heel klein, maar ik neem op dit moment al genoegen met íets van een herkenbare satellietfoto. Het zou in theorie moeten kunnen ook met mijn beperkte RTL-SDR ontvanger met de antenne in zijn V-configuratie.
Er zijn een aantal manieren om de afbeeldingen te ontvangen, de meest “ideale” (als hij werkt!) is automatische ontvangst op een Raspberry Pi. Dat zou dan “installeer en vergeet” moeten zijn. Nou, dat is dus zeker niet zo. De eerste tutorial die ik gebruikt heb is deze:

De bijbehorende tekst is hier te vinden. De shell-scripts zijn hier te downloaden. WXtoImg is niet meer beschikbaar op de plek waar hij oorspronkelijk te vinden was, maar wel hier. Daarnaast gaf het tooltje Predict heel wat problemen. Als ik het op de gebruikelijke manier installeerde, via apt-get, dan liep hij vast op de Raspberry Pi. Op mijn Linux subsystem op Windows 10 deed hij het dan prima. Uiteindelijk heb ik de net wat nieuwere 2.2.5 versie vanaf Github gedownload en gecompileerd. Die werkt wél.
Daarna was het even uitzoeken welke NOAA satellieten ik moest hebben. Volgens Predict zouden dat #14, #15, #17 moeten zijn. Ergens anders las ik echter dat alleen #15, #18 en #19 in gebruik waren. De nieuwere versie gaf alleen #15 en #18 aan, dus ik ben uiteindelijk maar voor de “standaard” keuze van het script gegaan. Afwachten.

Toen ik het script afgelopen nacht had laten draaien had ik eigenlijk gehoopt vanochtend foto’s (goed of slecht) te vinden. Maar de map op de Raspberry Pi was helemaal leeg.

Ik kreeg het met deze set scripts niet aan de praat, sowieso bleek het debuggen ingewikkeld en ben daarom uitgeweken naar deze oplossing. Ook die bleek niet zomaar te werken. Het blijkt dat een aantal mappen niet aangemaakt worden bij de eerste keer uitvoeren én dat een aantal van de scripts root-rechten nodig hebben omdat ze anders geen bestanden mogen aanmaken in de mappen die voorzien zijn in het script. Een van de scripts (sun.py) werd niet gevonden in het pad, er ontbrak een Python library op mijn Raspberry Pi (sudo pip install pyephem) , omdat ik een aantal scripts nu als root aanriep, vond WXtoImg dat ik opnieuw akkoord moest gaan met de licentievoorwaarden, kortom er ging van alles mis.
Daarnaast bleek de dongle toch wat teveel van het goede als hij rechtstreeks op de Raspberry Pi aangesloten werd, dus daarom zit er nu een powered USB-hub tussen.

Klaar om te testen….

Dat moet nog even wachten. De volgende overkomst van de satelliet is namelijk pas om kwart over vijf vanmiddag. Daarom nu maar alvast even opgeschreven wat de stand van zaken is. Met op de achtergrond scannernet en de verkeerstoren van Eindhoven. Ik zou wel graag hebben dat ik bij  scannernet net als bij de verkeersfrequenties ook zou kunnen kiezen voor één frequentie waar hij dan op afgesteld blijft staan. Nu schakelt hij vaak  tussen de havendienst en Brandaris.

Kortom…wordt vervolgd…

 

Deel dit bericht:

Stoeien met een RTL-SDR dongle

 Gepubliceerd door om 00:08  Hardware, RTL-SDR
jul 192019
 

Het begon met een filmpje van Andreas Spiess (zoals wel vaker) waarin hij laat zien dat hij met een RTL-SDR dongle de signalen van zijn 433Mhz zenders decodeert. Toen ik zag dat je zo’n dongle al voor minder dan 10 euro op AliExpress kon kopen was ik verkocht. Zeker omdat ik op RTL-SDR.com een lange lijst van mogelijkheden had gezien.

Ik bestelde deze dongle, ik zal je zo uitleggen waarom dat geen goede keuze was.

Toen hij binnenkwam, lukte het al redelijk snel om in ieder geval LoraWAN / The Things Network signalen zichtbaar te maken (zie hier), het ontvangen van FM-radio viel nogal tegen (zie hier).

Het zichtbaar maken van signalen van thermometers en andere 433 Mhz ontvangers gaat prima. Op deze github-pagina kun je de binaries downloaden voor Windows, maar je kunt het ook op bv een Raspberry Pi installeren (zie ook deze uitleg).

Luisteren naar DAB+ (digitale) radio gaat beter dan naar analoge FM-radio. Met dank aan http://welle.io/ (gratis) kun je automatisch naar kanalen laten zoeken en dan luisteren:

Overigens: ik heb inmiddels al een betere antenne gekocht (niet zelf gemaakt) want ook voor de ontvangst van DAB+ bleek de bijgeleverde antenne (zoals overal aangegeven) niet voldoende.

Lees verder….

Deel dit bericht:
jun 192019
 

Last Monday I took my TTN-mapper node with me in the car driving from home (Deurne) to Nijmegen, to Arnhem, to Veenendaal and back home again in the evening. The gateways found were not really surprising. None for most of the trip to Nijmegen, good coverage in Nijmegen and Arnhem (and in between) . But there was one gateway that surprised me. While driving through “De Rips” (population 1,179 in 2011) a total of 3 packages arrived at a gateway.

According to TTN Mapper and the metadata available at The Things Network, this gateway was located in Bilthoven at the, 75 km from the place where the package was sent. On Monday I could not figure out what could have gone wrong. The gateway was registered by the RIVM, the coordinates registered was as the RIVM in Bilthoven. But 75 km sounded as too good (far) to be true (possible).

I’ll skip to the conclusion: it was, the gateway was not located in Bilthoven, it was much closer.

Today, Derko from the RIVM (the National Institute for Public Health and the Environment) contacted me by e-mail because he had seen my tweet about their gateway. I pointed him to the post (in Dutch) that I wrote about it. In his mail he had already explained that the gateway was indeed a Lorank 8 (and not a single channel gateway as TTN Mapper assumed, but since then has corrected) and was located indoors. This made the 75 km even more unlikely.

About half an hour after my reply, Derko responded again. He felt sorry for me, but had bad news. Reading about the location from where I had been able to reach their gateway, he realized that only recently, they had installed a new gateway at one of their locations where they measure air quality. And you might have already guessed: that location was close to De Rips, it was at Vreedepeel, about 3.5 – 4 km and not 75 km from the location of my node. The location data for that gateway had not been updated when it was installed.

Derko since then changed the data for the gateway, so it now correctly shows its location:

TTNMapper hasn’t updated it on the map yet (I’m guessing that is a batch process), but the change in location is listed on this page: https://ttnmapper.org/gateway_moves.php (search for 1DEE0348A7BB4EC8) so it should be corrected in not to long.

Am I sad that it wasn’t 75 km? No, not at all. It was highly unlikely and I’m happy that the puzzle has been solved (thanks Derko!). The RIVM gateway is not the only gateway that has incorrect location information.

I took the TTN-mapper node with me today in the train to Deventer and back. And in Deventer a gateway was active that has its coordinates set to South Africa. It confuses TTNMapper because it by default zooms out to a view where all the gateways are visible.

But I prefer to focus on the plausible “cool results”, like the fact that apparently I could reach the “Grote Kerk” in Deventer and het Kadaster in Apeldoorn (see map in tweet above) at the same time. Both about 12 km or 18 km from where I was. Still impressive.

 

Deel dit bericht:
jun 172019
 

 

Nu even de tweet, meer uitleg over SDR komt een andere keer.

Deel dit bericht:
nov 272018
 

Na de succesvolle test afgelopen zaterdag en de optimalisaties in de code op zondag (zie dit bericht) mocht de TTGO T-Beam gisteren en vandaag met me mee naar het werk.

Niet in de auto, maar in mijn rugzak in de bus en trein. Dat was gisteren (maandag) tamelijk teleurstellend. Behalve mijn eigen gateway kwam ik, totdat ik in Nijmegen was, onderweg geen enkele actieve gateway tegen. Mijn reis ging van Deurne met de bus naar Venray (Oostrum) en daarna met de boemel via Vierlingsbeek, Boxmeer, Cuijk, Mook-Molenhoek naar Nijmegen Heyendaal. Op zich klopt dat met de info op TTNMapper.org, die geeft daar ook geen actieve gateways (p.s. op moment van typen heeft TTNMapper wat problemen en worden *alle* gateways als offline aangegeven, dat is echter niet zo), maar de grote cirkels op de dekkingskaart deden hopen dat er toch wel ontvangst mogelijk was.
 
Hoe anders was dat vandaag. Toen moest ik namelijk door naar Arnhem. Ook nu tot Nijmegen geen ontvangst, maar vanaf Heyendaal naar Presikhaaf en de wandeling tot op het HAN terrein waren, qua ontvangst in ieder geval, perfect. Tijdens het stukje lopen waren er steeds minimaal 2 gateways die het bericht ontvingen. Het ziet er ook naar uit dat de “beweeg ik of niet?” aanpassing in het script goed werkt. Nu is het zo dat als de TTGO T-Beam wakker wordt (na 30 seconden) er eerst gekeken wordt of de huidige locatie minimaal 50 meter afwijkt van de oude locatie. Zo niet dan gaat de TTGO T-Beam weer 30 seconden in slaap (en als hij na 5 minuten nog niet bewogen heeft stuurt hij alsnog een bericht). Het aantal datapunten op de TTNMapper kaart is precies goed. Maar 1 datapunt terwijl ik op de bus sta te wachten, een viertal datapunten op station Nijmegen, maar daar verplaats ik me ook daadwerkelijk tussen perrons, maar 1 datapunt vanaf station Arnhem waar de stoptrein ongeveer 5 minuten still bleef staan.

Absolute uitblinker was/is een gateway die in Arnhem op een (hoog) flatgebouw staat (zie foto hierboven). Deze gateway was namelijk in staat om berichten te ontvangen vanaf Nijmegen Heyendaal, op ruim 14 km afstand. En dat met SF7, via een node die in mijn rugzak zat met een standaard kleine antenne. Ik vind het indrukwekkend, zeker ook gezien de compacte omvang van de TTGO T-Beam. Natuurlijk, niet iedereen kan een gateway met antenne op een flatgebouw zetten, maar afgaande op de beschrijving is ook dit een gateway op basis van een Raspberry Pi, dus zelfs al je stoer doet qua kabels, antenne etc. is dat een gateway die (zo schat ik) geen 1.000 euro gekost zal hebben. Ben jij de eigenaar van “home-made-second-ic880a-rpi3” en wil je meer vertellen over de gateway/kosten/plaatsing etc dan hoor ik het heel erg graag!!

Er komen nog wel wat dagen aan die de moeite van het tracken waard zijn. Volgende week dinsdag leg ik met de auto het traject Deurne – Druten – Roermond – Arnhem – Deurne af. En en een week later reis ik met de trein het traject Nijmegen – Zutphen – Apeldoorn (daar stap ik dan uit voor een paar uur en dan terug naar huis via) – Amersfoort – Utrecht – Den Bosch – Eindhoven – Deurne. Niet helemaal de route van april 2017 maar wel eentje die in de buurt komt. De TTGO T-Beam gaat beide dagen zeker ook mee.

Deel dit bericht: