Mrt 142016
 

Een van de berichten die ik op “Over onderwijs en ict” tegen kwam gaat over “Knikkercoding“, een project van Stef Verberk. Het idee hierbij is dat kinderen eenvoudiger zouden leren programmeren met behulp van zijn modulaire knikkerbaan.

Terwijl ik het zo beschrijf realiseer ik me dat de term “knikkerbaan” zijn werk mogelijk tekort doet, en dat bedoel ik dan zeker niet zo. Integendeel. Ik vind het een heel intrigerend concept. Zeker na het lezen van het stukje waarin hij het achterliggend onderzoek beschrijft (zie ook hier onder het kopje “onderzoek”). Het wekt de indruk van een heel gestructureerde aanpak, maar daarvoor zou ik natuurlijk ook het achterliggende onderzoeksrapport moeten lezen. Dan weet ik pas of ik er ook als onderzoeker blij van wordt. Want over de redenatie achter de stappen van “algoritmes van programmeren” naar “een soort Rube Goldbergmachine” wil ik wel wat meer lezen.
En ook hier ben ik niet tevreden met alleen een constatering dat de leerlingen het “leuk” vonden om te doen. Stef heeft het over de aansluiting tussen Knikkercoding en programmeren in Scratch. Dan zou ik ook onderzocht willen zien of leerlingen na het werken met de knikkerbaan sneller de concepten van Scratch begrijpen dan de kinderen die een andere introductie in programmeren krijgen. Bijvoorbeeld via CodeWise of Scratch Jr?

Volgende stap is wat mij betreft in ieder geval het sturen van een mail naar Stef om te kijken of er meer te lezen is over zijn onderzoek én of hij er sinds vorig jaar nog mee doorgegaan is. Wordt (hoop ik) vervolgd.

 

Deel dit bericht:
Mrt 142016
 

Over_onderwijs_en_ictIk doe eigenlijk niet echt aan “volgtips” of “bloglijstjes”. Een goede manier om te weten welke blogs of RSS-feeds ik volg is gewoon veel berichten lezen, dan zie je vanzelf waar mijn inspiratie vandaan komt.

Dat ik dan een blogpost gebruik om te verwijzen naar een Facebook Community zónder RSS-feed mag je dan ook wel als hoge uitzondering beschouwen. Maar bij deze: “Over onderwijs en ict“.

En als jij het nu ook een zinvolle, interessante, nuttige bron van berichten vindt, laat het ze dan even weten én geef dan meteen aan dat als ze nou naar een echte weblog overstappen, dus iets met een RSS-feed zodat andere mensen hen ook via bijvoorbeeld Feedly kunnen volgen, dat nóg veel beter zou zijn! 😉

Deel dit bericht:
Mrt 102016
 

LonelyScreen_AirplayAls je een iPad (of iPhone) gebruikt en je wilt wat presenteren op een beamer, bijvoorbeeld tijdens een les of training, dan kun je natuurlijk je iPad met een kabeltje aan de beamer hangen. Als je heel geluk hebt, dan heb je een ruimte waar een Apple-TV aan de beamer of het scherm hangt en dan kun je AirPlay gebruiken, maar dat ben ik nog niet zo heel vaak tegen gekomen.

Wat dan? Vaak heb je, naast je iPad, wél een Macbook of Windows laptop bij je. Die kun je met een kabel (VGA of HDMI) dan aan het scherm of beamer hangen. Nou moet je er alleen nog voor zorgen dat je Macbook of laptop dienst kan doen als AirPlay ontvanger. Nou kan dat al een tijd, maar ik wist niet dat er ook gratis programma’s waren om dat te doen. Op techapple.net kwam ik er twee tegen: LonelyScreen en 5Kplayer.

Zelf ben ik LonelyScreen aan het testen. Ik vond de 5Kplayer website er een beetje teveel uitzien als zo’n site waar de software toch niet helemaal functioneel of helemaal gratis van blijkt te zijn nadat je hem geïnstalleerd hebt. Maar ook bij LonelyScreen is het even de vraag wat precies hun verdienmodel gaat worden. Het is geen open source software, in de applicatie kom ik geen reclame tegen, maar hoe lang de tool online beschikbaar blijft weet ik niet.

De werking van beide tools is tamelijk simpel: je start het programma en als je laptop en iPad op hetzelfde netwerk zitten, zul je de naam van het programma als een extra AirPlay ontvanger op je iPad zien verschijnen. Beiden hebben ze daarnaast de mogelijkheid om een schermopname te maken van wat je in het venster te zien krijgt. Je krijgt dan wel altijd ook het blauwe balkje boven in je iPad in beeld dat getoond wordt als je AirPlay gebruikt. Daar kunnen de programma’s niets aan doen, dat doet iOS.

Ik ga hem vanavond eens testen in een niet thuis-omgeving. Kijken of het dan ook een handige manier blijkt te zijn om mij iPad weer te geven tijdens het verzorgen van een training. Dan heb ik namelijk mijn laptop aan de beamer hangen en de mogelijkheid om snel even naar het iPad scherm over te schakelen zonder die los te halen is dan wel heel handig.

Deel dit bericht:
Mrt 082016
 

Op Kickstarter loopt op dit moment een interessante actie. Het gaat om de Cubetto van PrimoToys.
Het ziet er uit als een houten doosje op wielen met een bord waar kinderen (vanaf 3 jaar) blokjes op kunnen leggen. Die blokjes vormen het programma voor de Cubetto.
Het concept lijkt erg op wat je met de Bee-Bot al programmeer je hier niet direct op de robot zelf, maar op een apart bord.

De reden waarom ik de Cubetto zo interessant vind, is dat dit niet zomaar een Kickstarter is die op een namiddag in een schuurtje verzonnen is. Als je de Kickstarter pagina bekijkt, dan zie je dat er heel wat werk al gedaan is.

Sowieso al in het ontwerp. Dat is neutraal zodat het zowel jongens als meisjes zou moeten aanspreken. Maar omdat het met vormen, geluiden en beweging werkt zou het ook voor slechtziende of blinde kinderen bruikbaar moeten zijn.
Daarnaast wordt uitgelegd waarom het zou passen bij Montessori onderwijs, welke programmeercomponenten afgedekt worden (Algorithms, The Queue, Debugging, Recursions, Infinite Loops), ze verwijzen naar een (concept) docentenhandleiding (PDF) en naar een document met case studies/voorbeelden van een groot aantal scholen/onderwijssoorten/werkvormen (PDF) al kon ik nog niet het hele lijstje terug vinden in het document. Op hun website hebben ze het over 800 scholen wereldwijd die al met de bèta versie expeTurtlerimenteren/werken.

Kortom, er is al heel wat uitgezocht en bekend. En ze zijn daarbij niet vergeten dat zij dat niet allemaal zelf bedacht hebben:

We’re also here because of the pioneering work of educators and technologists like Seymour Papert and Jean Piaget (fathers of the Logo programming language) and Maria Montessori, who gave us an amazing framework for development, and some very broad shoulders to stand on indeed.

Tot slot heeft de manier waarop het geheel opgebouwd is ook wel iets aantrekkelijks. Geen plastic robotjes, ook geen schermpjes en zichtbare elektronica. Tastbare blokken die de basisbeginselen van programmeren bijbrengen.

De Kickstarter actie loopt nog tot 7 april 2016. Gezien het bedrag dat ze nu al binnen hebben, verwacht ik wel dat ze het gaan halen. De prijs is inmiddels gestegen naar $165 bij de volgende staffel wordt het $175.

Deel dit bericht:
Mrt 072016
 

iPADHet was eigenlijk zo’n “zucht” bericht, toen ik het bij Bright tegen kwam afgelopen zaterdag: Steeds meer kinderen hebben ‘tabletnek’ met als ondertitel: “Overmatig tabletgebruik zorgt voor nekklachten bij jonge kinderen”.

Ik sloeg hem op om toch nog maar even te kijken op basis waarvan dat bericht tot stand gekomen was. In het artikel wordt verwezen naar berichten uit Denemarken (de vereniging van fysiotherapeuten daar) en België. Het bericht uit België wordt naar gelinkt en daar kun je het item ook nog beluisteren. Aan het woord komt Professor kinesitherapie Barbara Cagnie van de Universiteit van Gent. Deze mevrouw heeft gelukkig een heel rationele kijk op de zaken. De “vergelijkbare geluiden” in België vallen dus wel mee. Maar gegeven blijft inderdaad dat we tegenwoordig meer kans hebben op RSI, Repitive Strain Injury,  de overkoepelende naam voor overbelastingsklachten aan de bovenste ledematen (nek, schouders, arm, elleboog, pols,…). En laat de internationale RSI-dag dit jaar nou toevallig op 29 februari vallen. Dan is het tijdstip van het bericht al iets beter te begrijpen.

De waarschuwingen omtrent RSI en computer, tablet, smartphone gebruik zijn dan ook niet nieuw:

Voorzichtige conclusie: RSI blijft een gevaar, we hangen er steeds andere labels aan, maar we doen tegenwoordig veel dingen die kunnen bijdragen aan een overbelasting aan bepaalde (kleine) spierbundels in ons lichaam. Een tablet is daarbij niet anders dan een smartphone of een laptop. En laten we eerlijk zijn, die beeldscboek_rsihermen waarvan nu gezegd wordt dat je die zo mooi op de juiste hoogte kunt stellen, stonden dat ook nooit.

De vraag waar ik wel nog mee bleef zitten is ook niet nieuw, ik kwam een ingezonden vraag in het NRC van 2012 tegen die precies ditzelfde stelde (zie hiernaast): waarom hadden we het nooit over het ontstaan van RSI bij het lezen van boeken op papier? De houdingen die getoond werden als “slecht” bij het gebruik van tablets lijken me namelijk bij uitstek ook de houdingen waarmee we “vroeger” gewone boeken lazen.

Blijft natuurlijk overeind dat lange periodes van in dezelfde houding, op dezelfde manier uitvoeren van dezelfde soort handelingen het risico van RSI met zich meebrengen. Voor kinderen, maar ook voor volwassenen en senioren is het afwisselen van houding en activiteiten dus van belang, naast het sowieso aandacht hebben voor een goede houding. Laten we stoppen met het koppelen van zulke klachten aan populaire toepassingen of technologie. Dat is leuk voor de krantenkoppen of headlines op websites, maar zorgt er niet voor dat het serieuzer genomen wordt.

 

Deel dit bericht:
Mrt 042016
 

Vorige week hoorde en zag ik het filmpje van de First Lady Michelle Obama over het OpenEbooks project dat in de VS van start gaat. Hij stond nog even op de “even verder induiken” lijst, en nu ik dat gedaan heb, ben ik er een beetje minder enthousiast over.

OK, eerst het “gegeven paard” deel: ja, natuurlijk is het super dat kinderen die anders géén of slechts beperkt toegang tot boeken (op papier of elektronisch) zouden hebben op deze manier meer toegang tot boeken krijgen.

Maar het filmpje hierboven zette me op het verkeerde been. Mevrouw Obama begint met boeken uit je jeugd die je je nu nog herinnert. Ik had daarbij ten onrechte verondersteld dat ze er dan ook vanuit ging dat je die boeken jaren later ook nog in je bezit had, dat je de verhalen nog een keer terug zou kunnen lezen of ze aan je eigen kinderen weer zo voorlezen.

Dat kan natuurlijk, maar niet met de boeken van OpenEbooks.

Anders dan dat de naam namelijk doet vermoeden zijn de elektronische boeken in het OpenEbooks project niet echt “open”. D.w.z. ze zijn voorzien van DRM en gebruiksbeperkingen. Elk kind kan 10 boeken per keer downloaden en een boek blijft 56 dagen leesbaar voordat het vernieuwd moet worden.
Niet iedereen krijgt zomaar toegang. Een leerkracht moet codes aanvragen waarmee kinderen toegang krijgen tot de applicatie. Geen code, geen toegang.

Dan toch even voor de duidelijkheid: er zijn meer projecten die elektronische boeken beschikbaar stellen als “open textbooks”. En in die gevallen gaat het wél om echt open boeken. Dus om boeken die iedereen kan downloaden, die hergebruikt mogen worden, aangepast (met bronvermelding), die je indien gewenst op papier kunt krijgen en die je in ieder geval voor de rest van je leven kunt en mag bewaren.

Kijk maar eens bij BCCampus of de Open Textbook Library of in de SURF Thema-uitgave over Open Textbooks

Deel dit bericht:

Löwenzahn

 Gepubliceerd door om 21:01  Leertechnologie, Media, Onderwijs
Feb 272016
 
loewenzahn_peter

Peter Lustig (27-10-1937; † 23-2-2016)

Eerder deze week overleed op 78 jarig leeftijd Peter Lustig. Als je Nederlander bent en meteen weet wie hij was, dan ben je waarschijnlijk van ongeveer mijn leeftijd en opgegroeid in de grensstreek met Duitsland. Peter Lustig was namelijk jarenlang de presentator van Löwenzahn. Het was een programma zoals Klokhuis, maar dan 10 jaar eerder gestart. In een tijd dat we nog geen kabeltelevisie hadden, nog geen Discovery channel konden ontvangen, nog geen duizend “how it’s made” of “mythbusters” varianten ter beschikking hadden.

Ik vertelde het mijn kinderen en die wisten uiteraard niet wie Peter Lustig was. Op Youtube blijkt echter iemand alle afleveringen van Löwenzahn uit die eerste jaren online gezet te hebben. Ik heb samen met mijn oudste dochter een aflevering zitten kijken over aardappelen:

Wat me opviel was dat het ons beiden direct boeide. En dit is een aflevering uit 1995, dus van ruim 20 jaar geleden. Ik realiseerde me ook weer hoe het Duits ons vroeger zonder problemen met de paplepel ingegoten werd. Want het maakte ons helemaal niets uit dat die manier een andere taal dan Nederlands sprak. Ik weet dat wij altijd aan de buis gekluisterd zaten. En dat effect blijkt hij nog steeds te hebben.

Daar kunnen we in het onderwijs eigenlijk alleen maar van dromen.
Hoe dan ook een man die op veel mensen een blijvende indruk achtergelaten heeft.

Deel dit bericht:
Feb 222016
 

Op 7 maart start een MOOC over blended learning op FutureLearn. Op zich is dat tegenwoordig al geen nieuws meer. Wel nieuw, wat mij betreft, is dat SURF parallel aan deze MOOC een MOOC Café organiseert. OK, de naam is een beetje suf, want ik zie niet wat het met een Café te maken heeft. Maar het idee vind ik wél heel interessant:

Ze organiseren op 3 woensdagen tijdens de MOOC bijeenkomsten die maximaal een hele dag per bijeenkomst beslaan. De ochtend is ingepland voor die mensen die naast zo’n dag geen tijd vrij kunnen maken voor het bekijken van de bronnen bij de MOOC. Slim, want het betekent dat je met je baas zou kunnen afspreken dat je die 3 dagen in Utrecht bent en doordat je buiten je normale werkomgeving bent dwing je jezelf (denk ik) gemakkelijker om ook de tijd daar voor te gebruiken (gewoon je telefoon en je mail uitzetten!).

Na de (gezamenlijke) lunch is er dan tijd voor het reflecteren verdiepen en discussiëren over de onderwerpen van die week/weken, het bekijken van een praktijkvoorbeeld en het vertalen naar de eigen praktijk, onder leiding van een blended learning expert en een moderator van SURFnet.

Er is plek voor 50 deelnemers, voor medewerkers van instellingen die aan SURFnet verbonden zijn is deelname gratis. Aanmeldformulier en detailprogramma staan hier.
Ik ben benieuwd naar de ervaringen van de deelnemers. Het was natuurlijk nóg mooier geweest als het Café zelf al een stuk blended learning in zich had, maar wellicht is dit al uitdaging genoeg. Interessant!

Deel dit bericht:

Gelezen: Tegels van Agora

 Gepubliceerd door om 22:15  Onderwijs
Feb 032016
 

Tegels van AgoraIk was vanmiddag te gast in Roermond in het gebouw van Niekée waar ook Agora te vinden is. Agora (Grieks voor plein of marktplaats) is ontstaan uit de ideeën van vier directieleden binnen de Stichting Onderwijs Midden-Limburg (SOML) met betrekking tot het inrichten van persoonlijk leren. In de eerste lichting ging het om 34 leerlingen die varieerden van vmbo tot vwo advies, in 2015-2016 is de groep, met de nieuwe instroom gegroeid naar zo’n 60 leerlingen.

Het onderwijsconcept is ingrijpend anders dan je gewend zou zijn op een voortgezet onderwijsschool. Zo is er geen indeling in jaargroepen, zijn er geen vaste vakken en staat persoonlijk leren centraal.

Prof. dr. Jos Claessen van het Welten-instituut van de Open Universiteit volgde Agora tijdens dat eerste jaar op de voet. Hij was één dag per week in Roermond aanwezig, had toegang tot de verschillende overleggen en documentatie. Op basis daarvan heeft hij “Tegels van Agora” (pdf) geschreven waarin hij verslag doet van het proces dat geleidt heeft tot het tot stand komen van Agora, de evaluatie van het eerste jaar op onderdelen en de meningen van de leerlingen over Agora.

Lees verder….

Deel dit bericht:
Feb 022016
 

model_oud_en_nieuwZe hadden het in december al aangekondigd en gisteren was hij er, het bijgewerkte model van “21e eeuwse vaardigheden” opgesteld door SLO in opdracht van Kennisnet. Ze omschrijven het zelf als “11 vaardigheden die leerlingen in hun latere leven nodig hebben. En die ze zich nu in het onderwijs eigen moeten gaan maken”.

Belangrijke wijziging: “digitale geletterdheid” komt niet meer voor. Niet omdat het niet meer relevant zou zijn, maar omdat het vervangen is door vier losse vaardigheden: ict-basisvaardigheden, mediawijsheid, informatievaardigheden en computational thinking. Daarnaast zijn de stippellijnen toegevoegd om aan te geven dat er (uiteraard) overlap tussen de deelgebieden is.

Storend vind ik dat Kennisnet op hun site blijkbaar de afbeelding van het oude model overschreven heeft met die van het nieuwe model, dus daarom heb ik ze maar even bij elkaar gezet. Als je ze dan naast elkaar ziet blijkt in het nieuwe model de vermelding van de kernvakken verdwenen, taal en rekenen kwamen in het oude model nog expliciet voor, het was (zo leek het) een veel meer alles omvattend plaatje. De vaardigheden die eerst in de buitenring zaten zijn nu, zo te zien opgenomen in de binnenring.

De eerste concrete lesmaterialen bij dit model komen dit voorjaar beschikbaar, aldus Kennisnet. Hebben we nog wat om naar uit te kijken. Ik zou me kunnen voorstellen dat ook de “voorbeeldmatige leerplankaders” nog een slag verder uitgewerkt en operationeel gemaakt worden. Ik snap dat het voorbeelden van kaders zijn, dat er ruimte kan zijn voor invulling door scholen (of zelfs door leerkrachten), maar als je als Kennisnet/SLO voorbeeld lesmaterialen gaat ontwikkelen, dan zul je voor die voorbeelden deze kaders in meer detail moeten uitwerken.

Één ding is wel te garanderen: dit model zal in detail afgebroken worden. Logisch. Als je niet valt over de naam, niet bent gaan stuiteren over het ontbreken van de “kernvakken”, dan zijn er in de voorbeeldmatige leerplankaders genoeg zaken te vinden die te algemeen, te specifiek, niet breed genoeg of te breed geformuleerd zijn. Ik zou zeggen: prima, gebruik het model om naar je eigen visie en curriculum te kijken. En vooral ook: deel met anderen waarom je dingen anders doet, licht de keuzes toe die je als school en als leerkracht daarbij maakt. Dat zou ik pas echt krachtig vinden.

Deel dit bericht: